Trung tướng Nguyễn Quốc Thước - Một tấm gương ưu tú vì nước, vì dân

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước sinh ngày 3/2/1926, tại xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An trong một gia đình thuần nông. Người Nghệ An xưa có câu hò: “Quê tôi mía ngọt Nam Đàn, ngon khoai chợ Rộ, thơm cam Xã Đoài”. Vùng đất Xã Đoài (xã Nghi Diên) không chỉ nổi tiếng với đặc sản cam “giọt vàng như mật ong” mà đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, với nhiều danh tướng trải qua nhiều đời. Nền tảng quê hương và gia đình đã hun đúc nên truyền thống hiếu học, trung thực, giữ đạo nghĩa, chẳng nề hà khó khăn, gian khổ trong Trung tướng Nguyễn Quốc Thước.

Năm 1944, chàng thanh niên Nguyễn Quốc Thước học tại Trường Quốc học Vinh, rồi tốt nghiệp bằng đíp-lôm (diplôme). Ông tâm sự, thời bấy giờ học đến bằng đíp-lôm là cao lắm, sau đó sẽ học thêm để làm chốn quan trường, nhưng trong thời buổi bình minh của cách mạng, ông quyết định nghỉ học về nhà cày ruộng và chờ đợi thời cơ để đi theo cách mạng. Đến tháng 4/1945, ông được kết nạp bí mật vào Việt Minh, đến năm 1947 làm Bí thư Huyện đoàn Nghi Lộc. Từ đó, ông nhận nhiều công tác quan trọng tổ chức giao trong khởi nghĩa giành chính quyền và xây dựng chính quyền mới sau ngày độc lập

Cuộc đời binh nghiệp của Trung tướng Nguyễn Quốc Thước trải qua nhiều khó khăn, gian khổ, gắn liền với những cuộc chiến vệ quốc vĩ đại của dân tộc. Trong gần 50 năm công tác, ông tham gia chiến đấu khắp các mặt trận Bắc – Trung – Nam, ở cả 3 chiến trường Việt Nam – Lào – Campuchia; đánh hàng trăm trận lớn, nhỏ, trong đó, có những trận đánh do ông trực tiếp chỉ huy được Bác Hồ gửi thư khen ngợi, như trận Chư-Pa ở Tây Nguyên (tháng 1/1969)  do ông làm Trung đoàn trưởng.

Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975 là chiến dịch then chốt làm thay đổi cục diện chiến trường toàn miền Nam để tiến tới ngày toàn thắng. Trung tướng Nguyễn Quốc Thước là Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên, là người “kiến trúc sư trưởng” của tập thể cán bộ tham mưu đầy tài năng dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên, đã xây dựng phương án tấn công địch không có phòng ngự, đỉnh cao của nghệ thuật nghi binh “dương Đông, kích Tây”, “tương kế, tựu kế”.

Quả thật, từ Hà Nội cho đến Sài Gòn chỉ chưa đầy “2 giờ” bay. Nhưng cũng con số 2 đó và trên quãng đường đó, biết bao người lính như ông đã phải đi hơn “20 năm” trên dải Trường Sơn tột cùng gian khổ để thực hiện cuộc trường chinh của dân tộc, tiến tới ngày non sông thu về một mối. Thế mới thấy, cái giá của độc lập, thống nhất to lớn biết chừng nào.

Là đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An các khóa VIII, IX, X, tên tuổi và những dấu ấn của ông trong suốt 3 nhiệm kỳ Quốc hội vẫn lưu giữ trong ký ức của nhiều người. Ông nổi tiếng với những phát biểu, chất vấn thẳng thắn, trách nhiệm và được nhiều người ví là “lò thuốc súng giữa nghị trường”... Về điều này, ông cho rằng: “là đại biểu của dân thì phải nói được ý dân và dù nói theo góc độ nào thì cũng trên tinh thần xây dựng, vì sự phát triển chứ không có nghĩa nói đụng chạm là “chọc phá”, là khích bác ai đó”