Trung tướng Nguyễn Văn Cốc: người phi công Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất Kỳ 2

3. Những trận không chiến

Chiến thắng đầu tiên: 30/4/1967

Ngày 30/4/1967, ông xuất kích trong phi đội do Nguyễn Ngọc Độ làm phi đội trưởng. Sau khi phi đội trưởng bắn hạ một chiếc F-105, ông chớp thời cơ hạ thêm một chiếc F-105 nữa. Đây là chiếc máy bay đầu tiên ông bắn rơi. Theo ghi chép phía Mỹ, cho biết chiếc F-105D này do phi công Robert A. Abbott thuộc Không đoàn 355 lái, người này sau đó bị bắt.

Sáng kiến chiến thuật và biệt danh “Chim cắt số 2”

Đây là đóng góp đáng chú ý nhất của ông. Theo nguyên tắc thông thường, một biên đội MiG-21 gồm hai chiếc, trong đó phi công số 2 chỉ yểm trợ và quan sát để số 1 vào công kích. Vì MiG-21 chỉ mang được 2 tên lửa, biên đội tối đa hạ được 2 máy bay địch. Nguyễn Văn Cốc cải tiến để cả số 1 và số 2 cùng tấn công, nhờ vậy một biên đội có thể hạ tới 3 máy bay. Cách đánh này đòi hỏi số 2 phán đoán và hành động rất nhanh, nên đồng đội đặt cho ông biệt danh “Chim cắt số 2”. Trong tổng số 9 chiếc ông hạ, có 6 chiếc ở vị trí số 2, và chiến thuật này sau đó được đưa vào huấn luyện.

Theo lời ông kể trên Tiền Phong, ý tưởng đến từ lúc còn học ở Liên Xô, khi xem một bộ phim về không quân Liên Xô trên biển Baltic có cảnh hai máy bay cùng tấn công. Ông nói rằng ngày 23/8/1967, ông cùng Nguyễn Nhật Chiêu đã “diễn lại” cảnh phim đó trên bầu trời Việt Nam.