TRƯỜNG CHUYÊN TIỀN GIANG

Xin kính chào toàn thể quý vị khán giả đang đến với chương trình giao lưu, tuyên truyền “Câu chuyện thời hoa lửa” – nơi những trang lịch sử được kể lại bằng ký ức, bằng cảm xúc và bằng sự hy sinh thầm lặng của những con người bình dị trong những năm tháng chiến tranh, nơi những câu chuyện của quá khứ được lắng nghe, được thấu hiểu và được tiếp nối qua trái tim của thế hệ hôm nay

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc Việt Nam, có những trang sử không được viết nên bằng tiếng súng hay những chiến công vang dội, mà được khắc sâu bằng sự hy sinh thầm lặng của những con người rất đỗi bình dị. Giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, hình ảnh người mẹ Việt Nam đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của niềm tin son sắt vào ngày hòa bình. Chính từ những người mẹ ấy, lịch sử được tiếp nối không chỉ bằng ký ức, mà bằng cả cuộc đời.

Câu chuyện được kể trong chương trình “Câu chuyện thời hoa lửa” hôm nay là câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Sáng, quê tại ấp Quang Thọ, xã Quơn Long, huyện Chợ Gạo – một người mẹ gắn liền cuộc đời mình với những năm tháng kháng chiến gian khổ của dân tộc. Cuộc đời của mẹ là minh chứng rõ nét cho truyền thống gia đình cách mạng, nơi nhiều thế hệ đã sẵn sàng hy sinh hạnh phúc riêng để góp phần làm nên độc lập, tự do cho Tổ quốc. Qua câu chuyện của mẹ, lịch sử không còn là những con số khô khan, mà trở thành những ký ức sống động, được kể lại bằng nỗi đau, lòng kiên cường và niềm tự hào thầm lặng của một người mẹ Việt Nam.

Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng kháng chiến gian khổ của dân tộc. Năm 1952, trong một trận đánh tại Bình Phục Nhứt, chồng của mẹ – liệt sĩ Nguyễn Văn Mão – đã anh dũng hy sinh. Khi ấy, người con trai của mẹ mới chỉ 5 tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người phụ nữ còn cần một bờ vai để nương tựa, mẹ Trần Thị Sáng đã phải nén chặt nỗi đau mất chồng, một mình gồng gánh gia đình, vừa tham gia hoạt động cách mạng, vừa lo kinh tế và nuôi dưỡng hai con nhỏ giữa hoàn cảnh chiến tranh vô cùng khắc nghiệt.

Đến năm 1959, mẹ nên duyên cùng liệt sĩ Phan Văn Quang. Những tưởng hạnh phúc sẽ mỉm cười sau bao gian truân, nhưng chiến tranh một lần nữa không cho mẹ được sống yên bình. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, chồng mẹ tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng, còn mẹ trở thành một hậu phương vững chắc. Ban ngày, mẹ tất bật lo toan việc gia đình, buôn bán để nuôi các con. Ban đêm, mẹ lại âm thầm tiếp tế, nuôi giấu cán bộ cách mạng ngay chính trong căn nhà của mình.

Mẹ mua lúa đem lên chợ Ông Văn, thuộc xã Đăng Hưng Phước, xay thành gạo rồi chuyển lên Sài Gòn bán, vừa để mưu sinh, vừa làm nguồn tiếp tế cho cách mạng. Cứ mỗi chiều, mẹ lại nấu cơm sẵn, khi bộ đội về là có ngay bữa ăn nóng hổi, rồi lặng lẽ chuyển xuống những căn hầm bí mật dưới nhà. Có những đêm, mẹ thức trắng để canh chừng, bảo vệ các cuộc họp của cán bộ ngay trong chính ngôi nhà của mình, hễ phát hiện có địch vvây tới là lập tức báo hiệu. Trong những năm tháng ấy, căn nhà nhỏ của mẹ không chỉ là nơi sinh sống của gia đình, mà còn là một cơ sở cách mạng quan trọng, nơi che chở cho biết bao cán bộ, chiến sĩ.

Năm 1962, chiến tranh lại cướp đi của mẹ thêm một người thân yêu nữa. Chồng mẹ – liệt sĩ Phan Văn Quang – hy sinh. Một lần nữa, mẹ Trần Thị Sáng trở thành góa phụ, một mình gồng gánh nuôi bốn người con giữa thời bom đạn. Nỗi đau chồng chất nỗi đau, nhưng mẹ vẫn tiếp tục đứng vững, bởi mẹ hiểu rằng, nếu mẹ gục ngã, các con sẽ không còn điểm tựa nào để sống và để tin tưởng.

Đến những năm 1965, người con trai Nguyễn Văn Sướng, cậu bé 5 tuổi ngày nào, nay đã lớn, đang học lớp 11 và tình nguyện tham gia công tác liên lạc cho cách mạng. Nhắc lại chuyện này, mẹ Sáng từng nghẹn ngào kể: “Thằng Sướng nó tên Sướng mà không có sướng. Lúc nó xin tôi tham gia cách mạng, tôi bảo ba con mất rồi, con còn nhỏ thì lo mà học hành. Nhưng nó đâu có nghe.” Lời kể mộc mạc ấy chứa đựng biết bao nỗi lo lắng và đau đáu của một người mẹ đã mất quá nhiều, nhưng vẫn không thể ngăn con mình đi theo con đường của lý tưởng và lòng yêu nước.

Hoạt động cách mạng của mẹ không qua mắt được kẻ thù. Nghi ngờ mẹ nuôi giấu cán bộ, nhiều lần địch lùng sục khắp nhà, tra khảo mẹ để tìm bộ đội và tài liệu. Năm 1968, mẹ bị bắt giam tại khám Mỹ Tho. Trong tù, mẹ bị tra tấn vô cùng dã man, nhưng trước mọi đòn roi, mẹ chỉ lắc đầu và trả lời duy nhất một câu: “Không biết.” Mẹ bị bắt giam ba lần, lần nào cũng chịu những trận tra tấn tàn khốc, nhưng ý chí của mẹ chưa từng lung lay.

Thế nhưng, mẹ từng nói rằng, tất cả những nỗi đau về thể xác ấy vẫn không thể nào sánh bằng nỗi đau khi hay tin người con trai Nguyễn Văn Sướng hy sinh vào năm 1971. Đó là nỗi đau xé lòng của một người mẹ mất con, là nỗi đau không lời nào có thể diễn tả, và cũng là nỗi đau mà mẹ phải mang theo suốt phần đời còn lại.

Sau ngày đất nước hòa bình, những hy sinh to lớn của mẹ và gia đình dần được ghi nhận. Năm 1985, mẹ Trần Thị Sáng được Nhà nước trao tặng Huy chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất. Đến năm 2014, mẹ được phong tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam Anh hùng. Đặc biệt, gia đình mẹ là một gia đình có truyền thống cách mạng sâu sắc, khi mẹ ruột, mẹ chồng và bà nội của mẹ Trần Thị Sáng đều là những Mẹ Việt Nam Anh hùng, minh chứng cho sự hy sinh bền bỉ của nhiều thế hệ trong cùng một dòng họ vì độc lập, tự do của dân tộc.

Dù mang trên mình những vết thương lòng do chiến tranh để lại, mẹ Trần Thị Sáng vẫn luôn tự hào về sự hy sinh của gia đình. Với mẹ, những mất mát ấy không chỉ là nỗi đau riêng của một đời người, mà còn là minh chứng cho niềm tin son sắt vào con đường mà dân tộc đã lựa chọn. Chính từ những hy sinh thầm lặng của mẹ và biết bao gia đình cách mạng khác, đất nước mới có được hòa bình, độc lập và cuộc sống yên bình như hôm nay. Cuộc đời của mẹ vì thế không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà là một phần không thể tách rời của lịch sử dân tộc, một lịch sử được viết nên bằng nước mắt, bằng sự chịu đựng và bằng niềm tự hào lặng lẽ của những người ở lại.

“Câu chuyện thời hoa lửa” được kể lại hôm nay không chỉ để tưởng nhớ về một người mẹ Việt Nam Anh hùng, mà còn để nhắc nhở mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, rằng hòa bình chưa bao giờ là điều hiển nhiên. Hòa bình là kết quả của biết bao hy sinh, là sự đánh đổi của những tuổi xuân ra đi không trở lại và của những người mẹ phải sống trọn đời với nỗi nhớ con. Khi hiểu được những câu chuyện như cuộc đời mẹ Trần Thị Sáng, lịch sử sẽ không còn là những dòng chữ khô khan trong sách giáo khoa, mà trở thành bài học sống động về lòng yêu nước, về trách nhiệm và về giá trị của sự cống hiến.

Từ câu chuyện ấy, mỗi người trẻ hôm nay có thể tự nhìn lại bản thân mình, để biết trân trọng hơn những gì đang có, biết sống tử tế, biết nỗ lực học tập và rèn luyện, bởi đó chính là cách thiết thực nhất để tri ân những hy sinh của thế hệ đi trước. Khi lịch sử được ghi nhớ bằng sự thấu hiểu và lòng biết ơn, lịch sử sẽ tiếp tục sống trong hiện tại và soi đường cho tương lai. Và đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc mà “Câu chuyện thời hoa lửa” mong muốn gửi gắm: nhớ về quá khứ không phải để buồn đau, mà để sống tốt hơn hôm nay và có trách nhiệm hơn với ngày mai của đất nước.