Trương Công Định

Năm 1854, theo chính sách khai hoang của triều đình, Trương Định xuất tiền nhà và đứng ra chiêu mộ những người dân nghèo khổ, lang bạt khắp nơi về vùng đất Tân Hòa (Gò Công ngày nay) để lập đồn điền.

Khi ấy, vùng Tân Hòa còn là bãi đầm lầy hoang vu, muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lội tựa bánh canh. Dân nghèo gom góp về đây người thiếu ăn, kẻ thiếu mặc, nhiều người nản chí muốn bỏ đi. Trương Định không chỉ tự tay cầm cuốc xuống đồng làm việc cùng dân, mà còn mang toàn bộ tài sản, lương thảo của gia đình ra chia sẻ cho từng hộ dân làm vốn ban đầu.

Một mùa mất mùa khô hạn ập đến, lúa ruộng cháy khô. Thay vì đòi nợ hay thu hoa lợi như những chủ đồn điền khác, Trương Định mở kho lương riêng, phân phát gạo cứu tế cho từng mái nhà. Ông còn tận tụy chỉ dạy dân cách đắp đê ngăn mặn, đào kênh lấy nước ngọt. Người dân Tân Hòa cảm động trước tấm lòng của ông, coi ông như người ruột thịt trong nhà và gọi ông bằng cái tên thân thương: "Ông Quản Định".

Chính nhờ những năm tháng đồng cam cộng khổ ấy, khi quân Pháp nổ súng xâm lược, hàng ngàn nông dân đồn điền Tân Hòa đã không hề ngần ngại tay cuốc tay gông, tự nguyện biến thành binh lính, nguyện sống chết đi theo "Ông Quản Định" để bảo vệ xóm làng.