Trương Định - Khí Phách Bình Tây Đại Nguyên Soái Và Tấm Lòng Với Nhân Dân

Trong những trang sử bi hùng của dân tộc Việt Nam buổi đầu chống thực dân Pháp xâm lược, Trương Định (1820 – 1864) hiện lên như một tượng đài bất tử về lòng trung nghĩa, lòng dũng cảm và tinh thần sắt đá "thà làmผี nước Nam chứ không làm vương đất Bắc". Ông là biểu tượng trọn vẹn cho khí tiết của một vị tướng hết lòng vì dân, vì nước, sẵn sàng đặt lòng dân lên trên lệnh vua để bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Sinh ra tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Trương Định theo cha vào Nam lập nghiệp và sớm gắn bó sâu sắc với vùng đất Gò Công (Tiền Giang ngày nay). Với tư duy nhạy bén và tinh thần trách nhiệm, ông đã đứng ra chiêu mộ dân nghèo khai hoang, lập nên những đồn điền sầm uất. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Gia Định vào năm 1859, ông lập tức biến những người nông dân áo vải thành lực lượng nghĩa quân đồn điền kiên cường, trực tiếp giáng cho quân xâm lược những đòn đau đớn trên chiến trường Nam Kỳ.

Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho địch, đồng thời ra lệnh cho Trương Định phải giải tán nghĩa quân và sang nhận chức Lãnh binh ở An Giang. Đây là khoảng thời gian dằn xé và bi kịch nhất trong cuộc đời ông. Một bên là "chiếu chiếu phong quan" cùng nghĩa vụ trung quân với triều đình; một bên là tiếng kêu khóc thảm thiết của nhân dân Nam Kỳ trước gót giày xâm lược. Giữa ngã ba đường của lịch sử, Trương Định đã lắng nghe tiếng gọi từ đáy lòng nhân dân. Ông cởi bỏ sắc phong của triều đình, đón nhận lá cờ thêu bốn chữ "Bình Tây Đại Nguyên Soái" do nhân dân suy tôn, nguyện ở lại cùng nhân dân chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Dưới sự chỉ huy của "Bình Tây Đại Nguyên Soái", căn cứ Gò Công trở thành nỗi kinh hoàng của thực dân Pháp. Bằng lối đánh phản công du kích mưu trí, nghĩa quân đã liên tục bẻ gãy các đợt càn quét của kẻ thù. Tuy nhiên, trước sự bao vây gắt gao cùng sự phản bội của kẻ gian, ngày 20 tháng 8 năm 1864, trận địa của nghĩa quân bị tập kích bất ngờ. Bị thương nặng trên chiến trường đám lá dối, để không rơi vào tay địch và giữ trọn khí tiết, Trương Định đã rút gươm tự sát, tuẫn tiết ở tuổi 44.

Sự hy sinh của Trương Định là một nốt trầm bi hãi nhưng vô cùng lẫm liệt trong lịch sử Nam Bộ. Ông đã ngã xuống, nhưng nụ cười kiêu hãnh và danh xưng "Bình Tây Đại Nguyên Soái" do nhân dân phong tặng mãi mãi khắc sâu vào lòng dân tộc. Cuộc đời Trương Định là minh chứng sáng ngời cho triết lý: Trung với nước, hiếu với dân là danh dự cao nhất của người anh hùng, vượt lên trên mọi khuôn mẫu phong kiến hẹp hòi.