Trương Định – Ngọn lửa nghĩa khí giữa lòng dân Nam Bộ
Lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ XIX ghi dấu những trang sử vô cùng bi tráng khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta. Giữa bóng tối của sự nhu nhược từ triều đình phong kiến, cuộc thi “Câu chuyện thời hoa lửa” chính là dịp để thế hệ hôm nay lật mở lại những tư liệu cũ, tìm về những đốm lửa rực sáng của khí phách kiên trung. Trong số những bậc tiền nhân thà chết vinh còn hơn sống nhục, hình tượng Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định hiện lên như một biểu tượng bất tử của lòng yêu nước, một ngọn lửa nghĩa khí bùng cháy từ ý nguyện của nhân dân.
Sinh ra tại mảnh đất Quảng Ngãi chí khí, nhưng tên tuổi và sự nghiệp của Trương Định lại gắn liền với vùng đất Gò Công (Tiền Giang ngày nay). Là một thày đội, một đồn điền sứ giàu lòng thương dân, khi giặc Pháp tràn đến xâm chiếm Nam Kỳ, ông đã không ngần ngại chiêu mộ nghĩa binh, dựng cờ khởi nghĩa. "Thời hoa lửa" của Trương Định bắt đầu bằng những trận đánh du kích mưu trí, xuất quỷ nhập thần khiến quân Pháp chịu nhiều tổn thất nặng nề. Giữa những đầm lầy, vạt lác của vùng đất Gò Công, ngọn lửa yêu nước của nghĩa quân Trương Định đã thổi bùng lên niềm tin và ý chí phục quốc của toàn thể đồng bào Nam Bộ.
Thế nhưng, bước ngoặt vĩ đại nhất để cuộc đời Trương Định đi vào huyền thoại chính là sự lựa chọn lịch sử giữa lệnh vua và lòng dân. Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký hòa ước nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và xuống chiếu buộc Trương Định phải bãi binh, đi nhận chức Lãnh binh ở An Giang. Đó là một thử thách nghiệt ngã đối với một võ tướng phong kiến vốn coi chữ "trung" với vua là tối thượng.
Nhưng trước mắt ông khi ấy là giọt nước mắt lầm than của đồng bào, là hàng vạn người dân Gò Công quỳ gối, dâng thanh gươm lệnh mờ sương đêm và tha thiết cầu xin ông ở lại làm minh chủ chống giặc. Vượt qua giáo điều phong kiến, Trương Định đã đưa ra một quyết định can trường: Cự tuyệt lệnh vua, nhận danh hiệu "Bình Tây Đại Nguyên Soái" do nhân dân phong tặng và tiếp tục thề sống chết cùng mảnh đất quê hương. Quyết định ấy đã biến ông từ một viên quan của triều đình trở thành một người anh hùng của nhân dân, đưa ngọn lửa kháng chiến Nam Bộ lên một tầm cao lẫm liệt.
Chiến tranh luôn đi kèm với những mất mát đau thương. Do sự phản bội của kẻ gian, căn cứ nghĩa quân bị bao vây, Trương Định bị trúng đạn gãy cột sống trong một trận huyết chiến năm 1864. Không để mình rơi vào tay giặc, người anh hùng ấy đã rút gươm tự tuẫn tiết để bảo toàn khí tiết. Trương Định ngã xuống ở tuổi 44, thân xác gửi lại lòng đất mẹ Gò Công, nhưng ngọn lửa nghĩa khí của ông đã hóa thành bất tử. Đúng như đại văn hào Nguyễn Đình Chiểu đã khóc ông trong bài văn tế: "Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc, linh hồn theo giúp cơ binh, muôn thuở thanh danh xem trọng...".
Hơn một thế kỷ đã trôi qua, câu chuyện thời hoa lửa của Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định vẫn vẹn nguyên giá trị, là bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ ngày hôm nay về tinh thần đặt lợi ích của nhân dân, của Tổ quốc lên trên hết. Ông dạy chúng ta rằng, giá trị lớn nhất của một con người chính là lòng trung thực với lý tưởng và sự gắn bó máu thịt với đồng bào.
Được thừa hưởng nền hòa bình và độc lập hôm nay, tuổi trẻ chúng tôi nguyện giữ vững "ngọn lửa nghĩa khí" của tiền nhân Trương Định. Chúng tôi quyết tâm đem tri thức, nhiệt huyết và sức trẻ của mình để đương đầu với những thách thức mới của thời đại, nỗ lực học tập, xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh và vững vàng bảo vệ vẹn toàn chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của thế hệ cha anh đi trước.
