TRƯƠNG ĐỊNH – NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI CỦA NAM KỲ
Trương Định là một võ quan và thủ lĩnh nghĩa quân nổi tiếng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Kỳ thế kỷ XIX. Ông được người dân tôn kính vì đã kiên quyết ở lại chống Pháp dù triều đình nhà Nguyễn yêu cầu bãi binh và điều ông đi nơi khác.
Trương Định sinh khoảng năm 1820 tại Quảng Ngãi. Sau khi vào Nam, ông khai phá đất đai và chiêu mộ dân lập đồn điền ở vùng Gò Công. Nhờ có uy tín và khả năng tổ chức, ông được triều đình nhà Nguyễn phong chức và trở thành một võ quan có ảnh hưởng tại Nam Kỳ.
Năm 1859, quân Pháp tấn công Gia Định và từng bước mở rộng việc chiếm đóng Nam Kỳ. Trương Định nhanh chóng tập hợp lực lượng, cùng nhân dân địa phương tổ chức chống lại quân xâm lược. Nghĩa quân của ông hoạt động chủ yếu ở khu vực Gò Công và các vùng lân cận, tận dụng địa hình sông nước để tổ chức nhiều cuộc tập kích.
Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất năm 1862 và nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp, Trương Định được lệnh bãi binh và nhận chức mới ở nơi khác. Tuy nhiên, nhân dân địa phương không muốn ông rời đi. Họ suy tôn ông làm “Bình Tây Đại Nguyên Soái”, thể hiện mong muốn tiếp tục kháng chiến.
Trước tình thế ấy, Trương Định quyết định ở lại cùng nghĩa quân. Ông không tuân theo lệnh điều động của triều đình mà tiếp tục tổ chức lực lượng chống Pháp. Quyết định này khiến ông trở thành một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng chiến ở Nam Kỳ.
Trong những năm tiếp theo, nghĩa quân Trương Định liên tục tổ chức các trận đánh nhằm vào lực lượng Pháp và những cơ sở do đối phương kiểm soát. Dù vũ khí và lực lượng hạn chế, nghĩa quân vẫn duy trì chiến đấu dựa vào sự ủng hộ của nhân dân.
Năm 1864, căn cứ của Trương Định bị quân Pháp bao vây. Trong cuộc chiến đấu cuối cùng, ông bị thương nặng. Không muốn rơi vào tay đối phương, Trương Định đã tự sát để giữ trọn khí tiết. Ông hy sinh khi mới khoảng 44 tuổi.
Sau khi ông mất, phong trào kháng chiến vẫn tiếp tục dưới sự lãnh đạo của những người kế tục. Hình ảnh Trương Định được lưu truyền trong nhân dân như một biểu tượng của tinh thần “thà chết chứ không chịu khuất phục” trước quân xâm lược.
Điều khiến Trương Định trở nên đặc biệt không chỉ là những trận đánh ông đã chỉ huy, mà còn là lựa chọn của ông trước một thời khắc khó khăn: nghe theo mệnh lệnh hay ở lại cùng nhân dân. Ông đã chọn ở lại, và quyết định ấy khiến tên tuổi Trương Định trở thành một phần đáng nhớ trong lịch sử chống ngoại xâm của Nam Kỳ.


