Trương Quang Trọng – Người cộng sản giữ vững khí tiết nơi ngục tù Kon Tum

Trương Quang Trọng sinh năm 1906 tại làng Phú Nhơn, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Từ nhỏ ông được học theo chương trình Tây học cơ bản. Năm 1923, ông đỗ Cao đẳng Tiểu học ở Huế, rồi cùng bạn học thành lập Hội Học sinh Ái hữu Trung Kỳ với khuynh hướng tiến bộ, yêu nước.

Năm 1925, ông ra Hà Nội học và đỗ vào khoa Y trường Cao đẳng Đông Dương. Tại đây ông tiếp xúc với nhà cách mạng Tôn Quang Phiệt và gia nhập hội Phục Việt. Năm 1926, ông cùng nhiều bạn bè tham gia phong trào đòi để tang Phan Chu Trinh và đòi ân xá Phan Bội Châu, rồi bị đuổi học.

Trở về Quảng Ngãi năm 1926, ông cùng các đồng chí lập tổ chức Phục Việt Quảng Ngãi. Năm 1927, tổ chức chuyển hướng thành Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do ông làm Bí thư. Cùng năm, ông được cử đi học lớp tập huấn tại Quảng Châu, và năm 1929 trở thành đại biểu dự Đại hội toàn quốc của hội ở Hồng Kông.

Sau khi về nước, ông tập hợp các đồng chí tích cực để thành lập tổ chức "Dự bị cộng sản", nhằm chuẩn bị cho việc thành lập Đảng bộ Cộng sản Quảng Ngãi. Hoạt động này nhanh chóng khiến chính quyền thực dân chú ý, và đến tháng 8 năm 1929, ông bị bắt cùng hơn 20 đồng chí khác.

Bị kết án 9 năm khổ sai, ông lần lượt bị giam ở Quảng Ngãi, Quy Nhơn rồi đày lên ngục Kon Tum vào tháng 6 năm 1931. Cuối năm ấy, khi kẻ thù định buộc tù chính trị đi làm đường khổ sai ở Đắk Pék, ông cùng nhiều bạn tù quyết đấu tranh và được cử làm Trưởng ban.

Ngày 12 tháng 12 năm 1931, khi cai ngục truy bức tù nhân đi lao động, ông đứng ra nhận trách nhiệm phản kháng và bị bắn hy sinh, khi vừa tròn 25 tuổi. Trước phản ứng quyết liệt của các tù nhân còn lại, chính quyền thực dân buộc phải hủy bỏ việc bắt tù đi làm đường.

Sau khi hy sinh, ông được an táng tạm tại nhà ngục Kon Tum. Đến năm 1938, đồng chí Đỗ Minh Châu cùng gia đình đưa di hài về quê an táng tại đất họ tộc. Tấm gương kiên trung và dũng cảm của Trương Quang Trọng là lời nhắc nhở để thanh niên hôm nay sống có lý tưởng, giữ vững khí tiết và nhân cách trước mọi thử thách.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trương Quang Trọng" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Quang_Tr%E1%BB%8Dng), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.