trường THCS Bộc Nhiêu (1)

Tháng Mười hai năm 1953, núi rừng Tây Bắc chìm trong cái lạnh cắt da. Những cơn gió từ các dãy núi cao thổi hun hút qua những cánh rừng già, mang theo hơi sương phủ kín các sườn đồi. Giữa khung cảnh hoang vu ấy, từng đoàn bộ đội vẫn lặng lẽ hành quân trong đêm, vai đeo ba lô, tay ôm súng, băng qua những con dốc dựng đứng để tiến về mặt trận Điện Biên Phủ. Ai cũng biết rằng một trận đánh lớn đang đến gần và mỗi bước chân hôm nay đều góp phần quyết định vận mệnh của đất nước.

Trong hàng quân ấy có một chàng trai người dân tộc Tày với vóc người chắc khỏe và nụ cười hiền lành. Anh là Bế Văn Đàn, sinh năm 1931 tại xã Quang Vinh, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Gia đình anh rất nghèo. Cha mất sớm, mẹ đau yếu, tuổi thơ của Đàn gắn liền với những ngày lên nương, phát rẫy và kiếm từng bữa ăn giữa núi rừng. Dù cuộc sống thiếu thốn, anh vẫn lớn lên với tấm lòng nhân hậu và đức tính chịu thương chịu khó. Khi cách mạng lan tỏa đến quê hương, người thanh niên ấy không chút do dự xin gia nhập quân đội, bởi anh luôn tin rằng chỉ khi đất nước độc lập thì người dân mới có cuộc sống yên bình.

Những năm tháng trong quân ngũ đã rèn luyện Bế Văn Đàn trở thành một chiến sĩ mẫu mực. Đồng đội nhớ đến anh bởi sự chân thành, khiêm tốn và luôn nghĩ đến người khác trước bản thân mình. Trên những chặng hành quân dài, anh thường nhận mang giúp ba lô cho đồng đội bị ốm. Trong những bữa cơm ít ỏi giữa chiến trường, nếu ai chưa đủ no, anh sẵn sàng nhường phần của mình. Chính sự giản dị ấy khiến ai gặp anh cũng quý mến.

Cuối năm 1953, đơn vị của Bế Văn Đàn liên tục chiến đấu trên nhiều mặt trận để tiêu hao sinh lực địch, tạo điều kiện cho chiến dịch Điện Biên Phủ sau này. Một buổi sáng, đại đội nhận nhiệm vụ tiến công vào một điểm cao do quân Pháp chiếm giữ. Địa hình nơi đây vô cùng hiểm trở. Địch chiếm lĩnh trên cao, có hệ thống công sự vững chắc và nhiều hỏa điểm khống chế toàn bộ con đường tiến quân của bộ đội ta.

Khi trận đánh bắt đầu, pháo địch liên tục dội xuống sườn đồi. Đất đá tung mù mịt, cây rừng gãy đổ khắp nơi. Bộ đội ta lợi dụng từng hốc đá, từng thân cây để áp sát mục tiêu. Trong đội hình xung kích có một tổ súng trung liên làm nhiệm vụ yểm trợ cho toàn đơn vị. Chỉ cần khẩu súng ấy tiếp tục bắn, các chiến sĩ phía trước sẽ có cơ hội vượt qua hỏa lực của địch.

Thế nhưng, đúng vào lúc cuộc chiến diễn ra ác liệt nhất, người chiến sĩ mang giá súng bất ngờ trúng đạn và ngã xuống. Chiếc giá ba chân văng khỏi vị trí, còn khẩu trung liên trở nên quá nặng để có thể giữ vững trên địa hình dốc đứng. Người xạ thủ cố gắng kê súng lên các mô đất, nhưng mỗi lần bóp cò, nòng súng lại rung mạnh, đường đạn chệch khỏi mục tiêu. Hỏa lực yểm trợ yếu dần khiến quân địch lập tức phản kích dữ dội hơn. Đồng đội phía trước bị ghìm chặt, không thể tiến lên.

Bế Văn Đàn quan sát toàn bộ tình hình. Anh hiểu rằng nếu khẩu trung liên ngừng bắn, mũi tiến công sẽ bị chặn lại và rất nhiều đồng đội có thể hy sinh. Không một chút do dự, anh bò nhanh đến bên người xạ thủ rồi dõng dạc nói:

— Đặt súng lên vai tôi!

Người xạ thủ sững người, tưởng mình nghe nhầm.

— Không được! Nguy hiểm lắm!

Bế Văn Đàn lắc đầu.

— Không còn kịp nữa. Cứ bắn đi!

Nói rồi, anh quỳ một gối xuống đất, ghì chặt hai chân để giữ thăng bằng rồi cúi thấp người. Đôi vai rắn chắc của anh trở thành điểm tựa cho khẩu trung liên. Người xạ thủ vẫn còn chần chừ.

— Nhanh lên! Đừng để lỡ thời cơ!

Tiếng nói dứt khoát của Bế Văn Đàn như tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội.

Khẩu trung liên lại vang lên những loạt đạn liên tiếp.

Từ trên cao, quân Pháp không ngờ rằng bộ đội ta lại nhanh chóng khôi phục được hỏa lực. Những viên đạn chính xác liên tục quét vào các hỏa điểm, buộc địch phải cúi đầu xuống công sự. Nhờ có hỏa lực yểm trợ ấy, các mũi tiến công của ta nhanh chóng vượt lên, từng bước áp sát mục tiêu.

Địch phát hiện nơi phát ra hỏa lực mạnh nhất nên lập tức tập trung bắn trả. Đạn cày nát mặt đất xung quanh. Đất đá bắn tung lên phủ kín người Bế Văn Đàn, nhưng anh vẫn giữ nguyên tư thế, hai bàn tay bám chặt xuống đất, đôi vai ghì chắc khẩu súng để đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Một viên đạn xuyên qua người anh.

Rồi thêm một viên nữa.

Máu từ ngực và vai thấm đỏ chiếc áo bộ đội đã sờn bạc.

Cơn đau khiến toàn thân anh run lên, nhưng Bế Văn Đàn vẫn nghiến chặt răng chịu đựng. Anh chỉ khẽ nói:

— Cứ bắn... đừng dừng lại...

Người xạ thủ vừa chiến đấu vừa nghẹn ngào. Anh hiểu rằng nếu rời khẩu súng lúc này thì sự hy sinh của đồng đội sẽ trở nên vô nghĩa. Những loạt đạn vẫn tiếp tục vang lên từ chính đôi vai của Bế Văn Đàn.

Chỉ đến khi mũi tiến công của ta hoàn toàn làm chủ trận địa, khẩu trung liên mới ngừng bắn.

Lúc ấy, người chiến sĩ trẻ đã mãi mãi nằm yên trên sườn đồi.

Đôi vai từng gánh nặng cuộc đời của một người con miền núi, hôm ấy lại gánh thêm cả khẩu súng và niềm hy vọng của đồng đội.

Chiến thắng của trận đánh có sự góp sức không nhỏ từ hành động quả cảm ấy. Đồng đội lặng lẽ khiêng thi thể Bế Văn Đàn xuống chân núi. Nhiều người không cầm được nước mắt khi nhìn thấy dấu hằn sâu của chân súng vẫn còn in trên vai anh. Không ai bảo ai, tất cả đều đứng nghiêm, cúi đầu tiễn biệt người đồng đội đã lấy chính thân mình làm giá súng để mở đường chiến thắng.

Sau này, khi nhắc đến những tấm gương anh hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam, người ta luôn nhớ đến Bế Văn Đàn với hình ảnh giản dị mà xúc động: một người lính quỳ giữa làn đạn, dùng đôi vai thay giá súng cho đồng đội chiến đấu. Năm 1955, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng đẹp của tinh thần quên mình vì đồng đội và vì Tổ quốc.

Ngày nay, trên quê hương Cao Bằng, những cánh rừng năm xưa vẫn xanh ngắt dưới bầu trời biên cương. Các em học sinh vẫn được nghe kể về người chiến sĩ đã biến đôi vai của mình thành bệ đỡ cho khẩu súng giữa chiến trường ác liệt. Câu chuyện ấy không chỉ ca ngợi lòng dũng cảm mà còn nhắc nhở mỗi người rằng sức mạnh của dân tộc Việt Nam luôn được tạo nên từ những con người bình dị, sẵn sàng hy sinh tất cả để đồng đội tiến lên và để lá cờ đỏ sao vàng mãi tung bay trên bầu trời độc lập.