Trường THCS pHÚ tIẾN (2)

Tháng Mười Một năm 1964, những cánh rừng già ở phía tây Quảng Bình rung chuyển bởi tiếng bom đạn. Cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt. Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, không quân Mỹ liên tục mở các đợt ném bom xuống miền Bắc hòng phá hủy các tuyến đường vận chuyển và làm lung lay ý chí chiến đấu của nhân dân Việt Nam. Thế nhưng, càng đánh phá dữ dội, họ càng gặp phải sự kháng cự quyết liệt từ những người lính và nhân dân trên khắp mọi miền đất nước.

Giữa đơn vị pháo cao xạ đang ngày đêm bảo vệ tuyến giao thông chiến lược ấy có một người chiến sĩ vóc người không cao, khuôn mặt rắn rỏi, ánh mắt luôn toát lên sự điềm tĩnh. Anh là Nguyễn Viết Xuân, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 280 pháo cao xạ. Đồng đội thường nhận xét anh là người ít nói nhưng rất gần gũi, luôn quan tâm đến chiến sĩ và đặc biệt bình tĩnh trong những tình huống nguy hiểm nhất.

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Tuổi thơ của anh gắn liền với những cánh đồng lúa xanh mướt ven sông Hồng. Gia đình nghèo, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, nhưng cha mẹ luôn dạy các con phải sống trung thực, chăm chỉ và biết yêu thương quê hương. Khi đất nước bước vào thời kỳ kháng chiến, chàng thanh niên Nguyễn Viết Xuân đã tình nguyện khoác lên mình màu áo lính với mong muốn góp một phần sức lực bảo vệ Tổ quốc.

Trong quân đội, anh luôn là người gương mẫu. Dù là chính trị viên, anh không chỉ làm công tác tuyên truyền, động viên mà còn trực tiếp có mặt ở những vị trí nguy hiểm nhất để cùng chiến đấu với đồng đội. Mỗi khi đơn vị hành quân hay huấn luyện, anh đều đi đầu, chia sẻ từng ngụm nước, từng nắm cơm với chiến sĩ. Chính vì thế, ai cũng coi anh như người anh cả trong đơn vị.

Những ngày cuối năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân được giao nhiệm vụ bảo vệ một cây cầu và tuyến đường huyết mạch. Đây là nơi hàng nghìn lượt xe vận tải chở vũ khí, lương thực từ miền Bắc vượt vào chiến trường miền Nam. Quân Mỹ hiểu rất rõ tầm quan trọng của tuyến đường này nên liên tục điều máy bay đến đánh phá.

Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, bầu trời còn trong xanh thì từ phía biển, tiếng động cơ phản lực đã gầm rú mỗi lúc một gần. Người trinh sát trên đài quan sát lập tức hô lớn:

— Máy bay địch! Chuẩn bị chiến đấu!

Cả trận địa pháo cao xạ lập tức chuyển sang trạng thái sẵn sàng. Những chiến sĩ nhanh chóng vào vị trí, kiểm tra lại từng viên đạn, từng bánh răng của khẩu pháo. Nguyễn Viết Xuân chạy dọc trận địa, vừa quan sát vừa động viên mọi người.

— Bình tĩnh! Chờ đúng tầm mới bắn!

Chỉ ít phút sau, từng tốp máy bay Mỹ lao đến. Chúng bổ nhào từ trên cao, liên tiếp trút bom xuống khu vực trận địa. Tiếng nổ dội vào vách núi, khói bụi bốc cao mù mịt. Đất đá văng khắp nơi, nhiều hố bom mới xuất hiện ngay sát vị trí chiến đấu.

Ngay khi máy bay lọt vào tầm bắn, những khẩu pháo cao xạ của ta đồng loạt khai hỏa.

Tiếng pháo vang dội xé toạc bầu trời.

Những vệt đạn lửa đan chéo nhau tạo thành một tấm lưới khổng lồ.

Máy bay Mỹ liên tục cơ động tránh đạn rồi lại bổ nhào ném bom. Cuộc chiến trên bầu trời diễn ra vô cùng quyết liệt.

Bất ngờ, một quả bom nổ ngay cạnh trận địa.

Sức ép dữ dội hất nhiều chiến sĩ ngã xuống. Khẩu pháo nơi Nguyễn Viết Xuân đang chỉ huy cũng bị rung chuyển mạnh. Mảnh bom găm vào người anh khiến máu chảy đầm đìa. Cơn đau buốt lan khắp cơ thể, nhưng Nguyễn Viết Xuân vẫn gượng đứng dậy.

Đúng lúc ấy, người pháo thủ chính bị thương nặng. Một vài chiến sĩ trẻ thoáng chững lại vì khói bụi và tiếng bom quá dữ dội. Máy bay địch vẫn đang lao tới. Nếu trận địa ngừng bắn chỉ trong chốc lát, chúng sẽ có cơ hội phá hủy toàn bộ tuyến đường.

Nguyễn Viết Xuân nhìn khắp đơn vị.

Máu từ vết thương vẫn không ngừng chảy.

Anh dùng hết sức lực còn lại, đứng thẳng giữa trận địa rồi cất tiếng hô vang:

— Nhằm thẳng quân thù mà bắn!

Tiếng hô ấy vang lên mạnh mẽ, át cả tiếng bom và tiếng động cơ phản lực.

Những người lính như bừng tỉnh.

Người tiếp đạn lập tức lao tới vị trí.

Người ngắm bắn siết chặt tay vào tay quay.

Khẩu pháo lại rền vang.

Rồi khẩu pháo thứ hai.

Khẩu pháo thứ ba.

Cả trận địa đồng loạt nhả đạn vào đội hình máy bay địch.

Một chiếc máy bay Mỹ trúng đạn, bốc cháy dữ dội rồi lao xuống sườn núi. Những chiếc còn lại vội vàng tăng độ cao, cắt bom rồi tháo chạy khỏi khu vực.

Trận địa được giữ vững.

Tuyến đường vận tải vẫn an toàn.

Nhưng khi đồng đội chạy đến, Nguyễn Viết Xuân đã gục xuống bên khẩu pháo.

Người chính trị viên dũng cảm đã anh dũng hy sinh.

Điều cuối cùng anh để lại không phải là lời nhắn gửi cho riêng mình, mà là một mệnh lệnh chiến đấu dành cho đồng đội: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Câu nói ấy nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị trên chiến trường. Đối với những người lính, đó không chỉ là một khẩu lệnh trong chiến đấu mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, của tinh thần quyết chiến quyết thắng trước kẻ thù mạnh hơn nhiều lần về vũ khí và trang bị.

Sau này, mỗi khi nhắc đến những tấm gương anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, người ta luôn nhớ đến Nguyễn Viết Xuân cùng câu nói đã đi vào lịch sử. Năm 1965, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều con đường, trường học và đơn vị quân đội trên khắp cả nước đã mang tên anh như một sự tri ân đối với người chiến sĩ đã hiến trọn cuộc đời cho Tổ quốc.

Ngày nay, những cây cầu và con đường mà đơn vị Nguyễn Viết Xuân từng bảo vệ đã không còn chìm trong khói bom. Xe cộ nối nhau qua lại trên những tuyến đường rộng mở, mang theo nhịp sống bình yên của đất nước. Thế nhưng, mỗi khi đọc lại những trang sử hào hùng của dân tộc, người Việt Nam vẫn không khỏi xúc động khi nhớ đến người chính trị viên năm ấy. Giữa mưa bom bão đạn, anh đã dùng tiếng hô của mình để tiếp thêm sức mạnh cho cả một trận địa. Tiếng hô ấy không chỉ giúp những khẩu pháo tiếp tục nhả đạn năm nào, mà còn trở thành lời nhắc nhở muôn đời về lòng dũng cảm, ý chí chiến đấu và khát vọng bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.