Truy quét Polpot

au ngày 7/1,
không ai trong chúng tôi nghĩ chiến tranh đã hết.

Phnom Penh vừa được giải phóng,
nhưng rừng núi phía trước vẫn còn đầy bóng tối.

Rời thành phố

Chúng tôi rời Phnom Penh rất sớm.
Không kèn, không trống.

Đường ra ngoại vi còn vương mùi khói súng cũ.
Những ngôi làng hiện ra thưa thớt,
như vừa trải qua một cơn bệnh nặng.

Lệnh đơn giản:

“Truy quét tàn quân. Giữ an toàn cho dân.”

Ai cũng hiểu:
đó là một cuộc chiến khác,
không ồn ào, không dứt khoát,
nhưng dài và dai.

Dấu vết của kẻ chạy trốn

Tàn quân Pol Pot không đánh lớn.
Chúng ẩn, luồn, tách nhỏ.

Chúng tôi đi qua:

• kho lương bỏ lại

Có lúc chỉ thấy dấu chân vội vã
dẫn sâu vào rừng.

Không tiếng súng,
nhưng ai cũng biết:
chúng đang rất gần.

Những trận chạm súng ngắn

Chạm địch thường bất ngờ.

Một loạt AK từ lùm cây.
Một quả lựu đạn ném vội.
Rồi im lặng.

Trận đánh chỉ vài phút,
nhưng căng như kéo dây đàn.

Chúng tôi không đuổi sâu.
Giữ đội hình.
Giữ mạng người.

Đây không phải cuộc đánh để chiếm đất,
mà là đánh để đẩy bóng tối ra xa dân làng.

Gặp lại người sống sót

Nhiều làng vừa giải phóng xong,
dân vẫn chưa dám tin.

Họ giấu gạo trong hốc cây.
Giấu trẻ con trong rừng.

Khi thấy chúng tôi đóng chốt,
họ mới dám ra.

Có người hỏi:

“Chúng có quay lại không?”

Không ai trả lời chắc được.
Chỉ nói:

“Chúng tôi còn ở đây.”

Và vì thế,
chúng tôi ở lại rất lâu.

Rừng núi và cái giá thầm lặng

Ban ngày truy quét.
Ban đêm phục kích ngược.

Muỗi dày.
Sốt rét ngã người.
Đường rừng không tên.

Có đồng đội bị thương vì mìn sót lại.
Có người ngã xuống trong một cuộc chạm lẻ.

Không ai ghi tên những trận ấy vào bản đồ lớn.
Nhưng với chúng tôi,
mỗi con suối, mỗi triền núi đều có ký ức.

Một buổi chiều đáng nhớ

Một chiều,
chúng tôi về lại một làng nhỏ vừa yên.

Trẻ con chạy ra,
tay cầm những củ khoai luộc còn nóng.

Không nói được nhiều,
chỉ cười.

Tôi nhận ra:
đó là thành quả rõ nhất
của những ngày truy quét âm thầm.

Lời người lính

Những ngày đầu truy quét Pol Pot
không có chiến thắng rực rỡ.

Chỉ có:

• rừng sâu

Nhưng chính những ngày ấy
đã giữ cho Phnom Penh không chìm lại vào bóng tối.

Nhiều năm sau,
khi ai đó hỏi:

“Sau 7/1 là gì?”

Tôi trả lời:

“Là những tháng ngày không ai vỗ tay,
nhưng nếu thiếu,
thì ngày 7/1 sẽ không trọn vẹn.”