TÙ BINH CĂNG CÂY DỪA

TÙ BINH CĂNG CÂY DỪA

Tháng 7-1953, thực dân Pháp đưa chuyến tàu đầu tiên chở hơn 500 tù binh bị bắt và đang giam giữ ở các nhà tù các tỉnh Nam Bộ ra đảo Phú Quốc. Địch đưa 500 anh em ra đây sớm để có nhân công phụ với lính công binh, làm các việc rào giậu căng tù và xây dựng công sự bố phòng. Đầu tiên họ xây dựng trại A. Địch bảt 500 tù binh đầu tiên này đưa vào giam giữ trong trại A do chính họ xây dựng. Sau đó, thực dân Pháp bắt họ tiếp tục công việc xây dựng các trại khác nhằm chuẩn bị cho các đoàn tà binh từ đất liền ra đảo vào giam giữ. Anh em lợi dụng doanh trại sơ sài, bố phòng chưa chặt chẽ nên chưa đầy một tháng đã có mấy chục người vượt trại.

Vì vậy, địch lùi lại ngày 16-8-1953 mới đưa chuyến tàu thứ hai (tức là chuyến đầu tiên từ miền Bắc ra đảo) với 709 tù binh do địch đưa từ các nhà tù ở miền Bắc về Căng Đoạn Xá (Hải Phòng) rồi đưa ra Phú Quốc (ngày 21-8-1953 ra đến Phú Quốc).

Chuyến này, do đã biết trước kế hoạch của địch nên ở Căng Đoạn Xá tổ chức Đảng đã chuẩn bị chu đáo cho đoàn đi. Chỉ ủy nhà tù cử đồng chí Nguyễn Văn (Tân Cao) làm Bíthư Chi bộ Đoàn. Đồng chí Phan Vinh (Tiết) làm Phó Bí thư và đồng chí Tế làm Chi ủy viên. Trên tàu, tù binh đấu tranh không ăn cơm nắm, cá khô thiu do địch lấy từ cảng Hải Phòng đưa theo; đòi bỏ thùng đi tiêu ra ngoài phòng giam để được đi tiêu, tiểu bên ngoài và đòi tắm nước biển đã thành công. Đến nơi, tất cả tù binh bị địch đưa vào trại A giam chung với đoàn thứ nhất.

Sau đó, thực dân Pháp bắt đầu cho xây dựng và sửa sang lại một phần doanh trại thành trại B và tháng 9-1953, trại B hoàn thành. Từ đó trở đi, các chuyến tàu liên tục chở tù binh từ các tỉnh Bắc Bộ tập kết tại Căng Đoạn Xá (Hải Phòng) ra đảo, số lượng tù nhân tăng lên 4.000 người, tất cả được đưa vào trại A. Vì vậy, trại A trở nên chật chội. Chúng bắt đầu sử dụng trại B. Tù binh trại B là 1.000 tù binh của trại A lần đầu (đây là số tù binh chuyến đầu tiên ở Nam Bộ và chuyến thứ hai từ miền Bắc ra đảo).

Trại C được xây dựng tháng 11-1953, khi chúng tiếp tục đưa tù nhân từ miền Bắc qua đường biển Hải Phòng vào và cùng lúc chuyến tàu đưa tù binh từ Bình - Trị - Thiên ra Phú Quốc. Cũng thời gian này, cứ một tháng một lần chúng chuyển tù binh từ đất liền ra đảo và tiếp tục xây dựng trại D.

Việc chuyển tù binh từ đất liền ra đảo Phú Quốc, trung bình 10 ngày đến nửa tháng một chuyến, kéo dài đến tháng 4-1954 thì ngừng.

Tháng 12-1953, thực dân Pháp đưa một Trung đội lính Âu - Phi phản chiến ra đảo Phú Quốc và giam giữ họ ở phía sau trại D, khoảng một tháng lại đưa họ về đất liền.