Từ căn cứ bí mật đến những quyết sách trên chiến trường Tây Nam Bộ

Một địa điểm lịch sử không chỉ đáng nhớ bởi người từng sống ở đó, mà còn bởi những nhiệm vụ và quyết sách được hình thành trong bối cảnh của nó. Với địa điểm nơi ở và làm việc của đồng chí Võ Văn Kiệt tại U Minh, giá trị ấy gắn liền với quá trình củng cố lực lượng và điều chỉnh phương thức đấu tranh trên chiến trường Tây Nam Bộ.

Khi về nhận nhiệm vụ Bí thư Khu ủy Khu Tây Nam Bộ vào tháng 10/1970, đồng chí Võ Văn Kiệt bước vào giai đoạn mà cách mạng phải đánh giá nghiêm túc những khó khăn sau Tết Mậu Thân năm 1968. Đối phương đẩy mạnh bình định nông thôn, tăng cường kiểm soát địa bàn và tìm cách tách lực lượng cách mạng khỏi nhân dân.

Theo tư liệu lịch sử được Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau công bố, dưới sự chỉ đạo của đồng chí Võ Văn Kiệt, Khu ủy Khu Tây Nam Bộ tiến hành kiểm thảo tình hình địch – ta, đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề ra phương hướng tiếp tục thực hiện chiến tranh nhân dân, kiên trì bám dân, bám đất, xây dựng lực lượng chính trị, vũ trang và binh vận.

Một phương châm được tư liệu của tỉnh ghi lại là: “Tất cả cho cơ sở, tất cả để đánh địch, giành dân, giành quyền làm chủ ở xã, ấp”. Câu nói thể hiện trọng tâm của nhiệm vụ lúc bấy giờ: muốn giữ vững phong trào thì phải giữ được cơ sở, muốn làm chủ địa bàn thì phải dựa vào nhân dân và tổ chức lực lượng phù hợp.

Trong chiến tranh, một chủ trương chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Điều đó đòi hỏi người lãnh đạo phải nắm thực tế, lắng nghe báo cáo từ cơ sở, xem xét tương quan lực lượng và phối hợp các mũi đấu tranh. Công việc tại căn cứ vì thế gắn chặt với tình hình ở xã, ấp, với nhiệm vụ bảo vệ cơ quan và với cuộc đấu tranh giành quyền làm chủ trên địa bàn.

Cần tránh cách nhìn giản đơn cho rằng một chiến thắng hay một bước ngoặt của chiến trường chỉ xuất phát từ quyết định của riêng một cá nhân. Những chuyển biến lịch sử là kết quả của sự lãnh đạo tập thể, sự chiến đấu của lực lượng vũ trang, hoạt động của cơ sở cách mạng và sự chở che, đóng góp của nhân dân.

Tuy vậy, dấu ấn của đồng chí Võ Văn Kiệt tại U Minh cho thấy vai trò quan trọng của người lãnh đạo biết nhìn thẳng vào thực tế, cùng tập thể tìm hướng đi và biến nhận thức thành phương hướng hành động.

Từ một căn cứ giữa vùng rừng, công việc lãnh đạo hướng ra cả chiến trường. Đó là ý nghĩa vượt khỏi phạm vi một địa điểm của di tích lịch sử này.