Từ cầu thủ đội bóng không quân Pháp đến "dũng tướng" Điện Biên Phủ
Từng chơi cho đội bóng không quân Pháp thời trẻ, Lê Trọng Tấn sau này chỉ huy Đại đoàn 312 đánh trận mở màn Him Lam và bắt sống tướng De Castries, kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Lê Trọng Tấn, tên khai sinh Lê Trọng Tố, sinh ngày 1 tháng 10 năm 1914 tại thôn An Định, làng Nghĩa Lộ, xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, nay là phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội, trong một gia đình nhà giáo nghèo yêu nước. Cha ông, một thầy đồ nghèo, mất sớm khi ông vừa bảy tuổi. Là học sinh Trường Bưởi, Hà Nội, ông học lực giỏi và say mê bóng đá, được tuyển vào đội bóng Tia Chớp của không quân Pháp. Sau đó, ông nhập ngũ làm lính khố đỏ tại sân bay Tông, Sơn Tây, trước khi tham gia mặt trận Việt Minh năm 1944.
Từ tháng 12 năm 1945 đến năm 1949, ông giữ các chức vụ Trung đoàn phó rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 148 tại Sơn La, rồi Trung đoàn trưởng kiêm Chính ủy Trung đoàn 209 Sông Lô, cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy đơn vị bám trụ, tiến công tiêu diệt địch, góp phần phá vỡ âm mưu bình định khu Tây Bắc của Pháp. Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, Trung đoàn 209 do ông chỉ huy được chỉ định làm Chỉ huy phó trận tiến công tiêu diệt cứ điểm Đông Khê, trực tiếp chỉ huy đánh bại binh đoàn Sác-tông.
Từ tháng 12 năm 1950 đến năm 1954, ông là Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 312, chỉ huy đơn vị tham gia các chiến dịch Trung Du, Hoàng Hoa Thám, Lý Thường Kiệt năm 1951, Hòa Bình, Tây Bắc năm 1952, Thượng Lào năm 1953. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của ông đánh trận mở màn tiêu diệt cụm cứ điểm Him Lam ngày 13 tháng 3 năm 1954, và đến 15 giờ ngày 7 tháng 5, ông chỉ huy Trung đoàn 141 thọc sâu vào Mường Thanh, dẫn đến việc bắt sống tướng De Castries cùng Bộ tham mưu tập đoàn cứ điểm vào 17 giờ 30 cùng ngày.
