Từ Cây Sắn Quê Nhà Đến Giọt Cồn Y Tế Chiến Trường

Trong kháng chiến chống Mỹ tại Mặt trận B3 Tây Nguyên, cồn y tế sát khuẩn từ hậu phương vận chuyển vào thường xuyên bị bay hơi, hao hụt do đường xa và bom đạn càn quét. Đối mặt với dòng thương binh liên tục dồn về, đồng chí Nguyễn Tụ cùng các cán bộ quân y B3 đã quyết tâm tìm ra phương án tự chủ nguồn vật tư y tế quan trọng này ngay giữa lòng chiến trường.

Xuất phát từ tri thức dân gian và nguồn nguyên liệu sắn dồi dào tại chỗ, lực lượng quân y đã học hỏi kinh nghiệm làm men của đồng bào địa phương để ủ men sắn, sau đó chưng cất thành công những mẻ cồn đầu tiên đạt nồng độ 70 độ bằng dụng cụ thô sơ. Chưa dừng lại ở đó, Nguyễn Tụ và đồng đội tiếp tục sáng tạo ra giải pháp dùng vôi bột trong quá trình chưng cất, nâng nồng độ cồn lên khoảng 90 độ để đáp ứng khắt khe các tiêu chuẩn sát trùng phẫu thuật.

Sự xuất hiện của những "xưởng cồn" dã chiến giữa rừng sâu không chỉ thể hiện tinh thần tự lực tự cường mà còn là cứu cánh trực tiếp cho công tác phẫu thuật, tiêm truyền và phòng chống nhiễm trùng – mối đe doạ sinh tử hàng đầu đối với người lính kinh qua bom đạn. Mỗi giọt cồn được chắt chiu từ cây sắn địa phương đã trở thành mắt xích sinh tử giúp bộ máy y tế dã chiến duy trì hoạt động liên tục mà không rơi vào thế bị động.

Bên cạnh sáng chế cồn y tế, Nguyễn Tụ cùng tập thể Quân y B3 còn triển khai hàng loạt sáng kiến lịch sử khác như chế tạo dung dịch B3min bổ sung dinh dưỡng, sản xuất đường glucose từ đường đỏ hay thiết lập hệ thống bệnh viện dã chiến cơ động. Những nỗ lực phi thường ấy đã tạo nên một "hậu phương tại chỗ" vững chắc, góp phần nâng cao tỷ lệ cứu chữa thương binh và đáp ứng kịp thời cho các chiến dịch quy mô lớn, tiêu biểu là Chiến dịch Tây Nguyên 1975.

Sau ngày đất nước thống nhất, Thiếu tướng, GS.TS, Anh hùng LLVTND Nguyễn Tụ tiếp tục cống hiến cho công tác giảng dạy tại Học viện Quân y, đem những bài học kinh nghiệm xương máu từ chiến trường truyền lại cho thế hệ sau. Câu chuyện tự chưng cất cồn giữa rừng Tây Nguyên mãi là minh chứng cảm động cho trí tuệ, bản lĩnh và tấm lòng trọn tụy của người thầy thuốc chiến sĩ.