TỪ CHIẾN HÀO ĐẾN TRANG VIẾT

Có một quãng đường rất dài từ chiến hào đến trang viết. Quãng đường ấy không đo bằng cây số, mà bằng thời gian, ký ức và sự dũng cảm đối diện quá khứ.

Với ông Võ Ngọc Thanh, khi còn ở trong chiến hào, ông chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ kể lại chiến tranh bằng lời. Khi ấy, nhiệm vụ duy nhất là sống sót, giữ làng, bảo vệ đồng đội. Mọi suy nghĩ đều gói gọn trong từng giờ, từng phút.

Chiến hào là nơi ông học cách trưởng thành sớm. Ở đó, con người không có nhiều lựa chọn. Sợ hãi hay không, vẫn phải tiến lên. Nhớ nhà hay không, vẫn phải bám vị trí. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau một quyết định rất ngắn.

Sau chiến tranh, ông trở về với cuộc sống thường ngày. Những ký ức tưởng như đã lắng xuống, bị che phủ bởi công việc, gia đình, năm tháng. Nhưng ký ức không mất đi. Nó chỉ chờ một lúc thích hợp để trở lại.

Khi tuổi đã cao, khi những người đồng đội không còn đủ đông để nhắc nhớ cho nhau, ông nhận ra rằng nếu mình không nói ra, không viết lại, thì chiến hào năm xưa sẽ chỉ còn là khoảng trống trong lịch sử.

Từ chiến hào đến trang viết là một cuộc chiến khác – cuộc chiến với sự quên lãng. Viết không dễ. Kể lại càng không dễ. Có những chi tiết khiến ông phải dừng lại rất lâu, vì ký ức quá rõ, quá đau.

Nhưng ông vẫn kể. Không phải để gợi lại nỗi buồn, mà để giữ lại sự thật. Ông không muốn chiến tranh bị kể lại bằng những con số lạnh lùng hay những câu chữ xa lạ. Ông muốn nó hiện lên đúng như những gì ông đã sống: khắc nghiệt, mất mát, nhưng đầy tình người.

Trang viết, với ông, không phải là văn chương. Nó là nơi ông đặt xuống những gì đã mang theo suốt đời. Mỗi câu chuyện được viết ra là một cách để ông nhẹ lòng hơn, và cũng là cách để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình hôm nay được xây bằng rất nhiều chiến hào vô danh.

Từ chiến hào đến trang viết, ông Thanh không chỉ đi một mình. Ông mang theo ký ức của đồng đội, của dân làng, của cả một thế hệ đã sống trọn tuổi trẻ trong thời hoa lửa.