Từ chiến trường đến huyền thoại

Trong chiến tranh, có những thời điểm người chỉ huy chỉ có rất ít thời gian để đưa ra quyết định. Một lựa chọn có thể ảnh hưởng đến cả nhiệm vụ của đơn vị. Trận Phước Long đầu năm 1975 là một trong những thời điểm như vậy đối với Nguyễn Xuân Liêm. Quyết định tiếp tục tiến công bằng chiếc xe tăng 363 đã thể hiện rõ sự quyết đoán của ông.

Nguyễn Xuân Liêm sinh năm 1946 tại thôn An Liêm, xã Thăng Long, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Năm 1965, ông nhập ngũ, công tác tại Tiểu đoàn 53A, Tỉnh đội Thái Bình. Là người con của quê lúa, ông đã rời quê để thực hiện nhiệm vụ trong những năm chiến tranh.

Tháng 5 năm 1972, ông chuyển sang Binh chủng Tăng thiết giáp. Qua quá trình huấn luyện và chiến đấu, ông tích lũy được nhiều kinh nghiệm. Đến thời điểm tham gia trận Phước Long, ông đã có bản lĩnh của một người lính từng trải.

Ngày 2 tháng 1 năm 1975, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ phối hợp với Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142, Sư đoàn 7, Quân đoàn 4 tiến công thị xã Phước Long. Quân ta chọn ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi làm hướng tiến công trực tiếp vào trung tâm.

Tại đây, đối phương chống trả quyết liệt. Hỏa lực mạnh gây nhiều khó khăn cho lực lượng ta. Mũi tiến công gồm ba xe tăng 363, 948 và 944. Nhưng trong trận đánh, một xe hết đạn phải lùi lại, một xe bị kẹt pháo.

Chỉ còn xe tăng 363 do Nguyễn Xuân Liêm trực tiếp chỉ huy có khả năng tiếp tục chiến đấu. Đây là thời điểm quyết định. Nếu dừng lại, mũi tiến công có thể gặp thêm khó khăn. Trước tình hình đó, ông lựa chọn tiến lên và nói: “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công!”.

Xe tăng 363 tiếp tục lao về phía trung tâm thị xã. Trong trận đánh, kíp xe có lúc bị đối phương bao vây. Tuy nhiên, Nguyễn Xuân Liêm vẫn bình tĩnh chỉ huy đồng đội đánh trả. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên đã giúp xe tiếp tục chiến đấu và góp phần làm rối loạn đội hình đối phương.

Chiến thắng Phước Long sau đó trở thành một dấu mốc quan trọng. Nó cho thấy quân Giải phóng có khả năng tiến công mạnh và giúp đánh giá rõ hơn sự thay đổi về lực lượng. Thắng lợi này cũng góp phần cung cấp cơ sở thực tế để Bộ Chính trị đưa ra những quyết định quan trọng trong giai đoạn cuối của cuộc chiến.

Sau Phước Long, Nguyễn Xuân Liêm tiếp tục tham gia nhiều trận đánh, trong đó có Xuân Lộc và sân bay Biên Hòa. Năm 1976, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Năm 1987, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Sau khi rời quân đội, ông trở về quê và tiếp tục tham gia Hội Cựu chiến binh tỉnh Thái Bình. Những hoạt động ấy cho thấy tinh thần trách nhiệm của ông vẫn được duy trì ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc.

Quyết định trong trận Phước Long là một trong những dấu ấn đáng nhớ trong cuộc đời ông. Tuy nhiên, phía sau quyết định ấy còn là sự phối hợp của cả một tập thể. Thành công của một người chỉ huy luôn gắn với sự cố gắng của đồng đội.

Từ câu chuyện của Nguyễn Xuân Liêm, chúng ta có thể hiểu thêm về giá trị của bản lĩnh và trách nhiệm. Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người cũng sẽ có những thời điểm phải lựa chọn. Biết suy nghĩ, giữ bình tĩnh và có trách nhiệm với quyết định của mình là những phẩm chất cần thiết đối với mỗi người.