Từ Chử Khê Đến Bất Tử – Cuộc Đời Mẹ Vũ Thị Vận
Mẹ Vũ Thị Vận năm nay 84 tuổi, quê ở thôn Chử Khê, là một trong số 30 Bà mẹ Việt Nam anh hùng của xã Hùng Thắng. Ngôi nhà mẹ đang ở là nhà tình nghĩa do địa phương xây tặng, nằm bên trục đường làng yên ả. Đặc biệt, trong gia đình mẹ qua hai thế hệ đã có ba Bà mẹ Việt Nam anh hùng: mẹ chồng, mẹ kế và chính mẹ Vũ Thị Vận. Trong không gian tĩnh lặng, bàn tay mẹ run run thắp nén nhang trên bàn thờ tổ tiên. Hương trầm lan tỏa, gợi lại bao ký ức xa xưa. Biết chúng tôi đến thăm, hai người em của mẹ cũng tìm đến. Nhấp chén trà hoa hòe thơm mát của vườn nhà, mẹ chậm rãi kể lại những năm tháng đã qua. Mẹ chồng mẹ – cụ Hoàng Thị Pháy – sinh được một người con trai là ông Vũ Văn Bân. Ông Bân lập gia đình với mẹ Vận, và hai ông bà sinh được người con trai tên Vũ Văn Hải. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông Bân tham gia hoạt động cách mạng với tư cách cán bộ xã Hùng Thắng. Năm 1950, trong một trận càn lớn vào làng Chử Khê, ông cùng đồng đội chiến đấu anh dũng và đã hy sinh. Người con trai của ông, Vũ Văn Hải, lớn lên trong nỗi thiếu vắng cha nhưng sớm noi gương gia đình, đến cuối năm 1953 đã xung phong nhập ngũ. Anh tham gia nhiều trận chiến ở Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Hải Dương… Đến tháng 6-1954, tại vùng Ý Yên (Nam Định), anh đã anh dũng hy sinh, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang tiến gần đến thắng lợi. Trong gia đình còn có cụ Phạm Thị Bút – mẹ kế của ông Vũ Văn Bân – sinh được ba người con trai là Vũ Văn Thấm, Vũ Văn Sam và Vũ Văn Năm. Người con cả Vũ Văn Thấm tham gia du kích xã từ năm 1950 và đã hy sinh trong trận càn Cờ-lốt tháng 8-1953 tại chính quê hương Chử Khê. Người con thứ hai, Vũ Văn Sam, hy sinh năm 1948 khi chiến đấu ở Kiến An. Người con thứ ba, Vũ Văn Năm, nhập ngũ cuối năm 1953 và cũng hy sinh vào đầu năm 1954 trong một trận đánh tại thị xã Kiến An. Chỉ trong chín năm kháng chiến chống Pháp, gia đình mẹ Vận đã có năm người thân ngã xuống vì độc lập dân tộc. Nén chặt đau thương, mẹ vẫn tiếp tục tham gia kháng chiến, đào hầm bí mật, nuôi giấu cán bộ, góp phần bảo vệ cách mạng. Hòa bình lập lại, mẹ không đi bước nữa mà ở vậy thờ chồng, con, tổ tiên. Mẹ tích cực tham gia công tác phụ nữ, vận động nhân dân xây dựng đời sống mới, góp phần xây dựng quê hương Hùng Thắng ngày càng đổi thay. Với những đóng góp to lớn ấy, mẹ được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba. Tháng 12-1994, một vinh dự lớn đến với gia đình mẹ khi cả cụ Hoàng Thị Pháy, cụ Phạm Thị Bút và mẹ Vũ Thị Vận cùng được phong tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Kể đến đây, giọng mẹ chùng xuống, những giọt nước mắt lại lăn dài trên gò má đã hằn sâu dấu thời gian. Mẹ nói, ngày xưa mẹ khóc khi nhận tin chồng và các con hy sinh; còn hôm nay, mẹ khóc vì xúc động khi được sống trong tình thương yêu, đùm bọc của con cháu, họ hàng, bà con làng xóm và chính quyền địa phương. Chúng tôi lặng người. Mảnh đất Hùng Thắng kiên cường đã sinh ra những người mẹ thầm lặng mà vĩ đại như mẹ Vũ Thị Vận. Như dòng Văn Úc đỏ nặng phù sa, bền bỉ qua bao đời, các mẹ đã lặng lẽ vun đắp, gìn giữ và làm nên sức sống bền vững cho quê hương Tiên Lãng – Hùng Thắng thân yêu.
