TỪ ĐỄ – NGƯỜI PHI CÔNG CỦA "PHI ĐỘI QUYẾT THẮNG"

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, khi cả dân tộc bước vào thời khắc quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên bầu trời miền Nam có một phi đội đặc biệt làm nên chiến công vang dội. Đó là Phi đội Quyết Thắng, gồm những phi công của Không quân nhân dân Việt Nam được giao điều khiển chính những chiếc máy bay A-37 do quân đội Sài Gòn để lại để tấn công sân bay Tân Sơn Nhất. Trong đội hình ấy có người phi công dũng cảm Từ Đễ, sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, Từ Đễ sớm nuôi dưỡng ước mơ được làm chủ bầu trời để bảo vệ Tổ quốc. Khi còn trẻ, ông được tuyển chọn sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu MiG-17. Trong thời gian huấn luyện, ông từng gặp một sự cố nghiêm trọng khi càng đáp không mở được. Với bản lĩnh vững vàng, ông đã bình tĩnh điều khiển máy bay hạ cánh bằng bụng an toàn. Thành tích ấy khiến các chuyên gia huấn luyện rất khâm phục và trở thành dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp của người phi công trẻ.

Trở về nước, Từ Đễ nhanh chóng trưởng thành qua nhiều nhiệm vụ chiến đấu. Ông luôn được đồng đội đánh giá là người gan dạ, bình tĩnh và có kỹ thuật điều khiển máy bay rất tốt. Chính vì vậy, khi quân ta thu được nhiều máy bay A-37 của đối phương tại sân bay Thành Sơn vào tháng 4 năm 1975, Bộ Tư lệnh đã giao cho ông cùng một số phi công ưu tú học chuyển loại trong thời gian ngắn kỷ lục.

Điều đặc biệt là từ trước đến nay, các phi công của ta chỉ quen điều khiển máy bay do Liên Xô sản xuất. Nay họ phải học lái loại máy bay hoàn toàn khác, với hệ thống điều khiển và tài liệu đều bằng tiếng Anh. Nếu trong thời bình việc chuyển loại có thể mất nhiều tháng thì lúc ấy, vì yêu cầu thần tốc của chiến dịch, họ chỉ có vỏn vẹn sáu ngày để làm chủ chiếc A-37. Từ Đễ cùng đồng đội miệt mài học ngày học đêm, nghiên cứu từng thiết bị, ghi nhớ từng thao tác để sẵn sàng xuất kích.

Ngày 24 tháng 4 năm 1975, Từ Đễ được giao nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: bay thử chiếc A-37 vừa thu được. Đây là chuyến bay đầy rủi ro vì chưa ai biết chính xác tình trạng kỹ thuật của máy bay. Với sự bình tĩnh và kinh nghiệm dày dặn, ông điều khiển chiếc A-37 cất cánh, thực hiện các động tác kiểm tra trên không rồi hạ cánh an toàn. Khi mở buồng lái, ông giơ ngón tay cái báo hiệu thành công và vui mừng nói: "Báo cáo thủ trưởng, bay ngon ạ!". Câu nói giản dị ấy đã tiếp thêm niềm tin cho toàn đơn vị trước trận đánh lịch sử.

Chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975, Phi đội Quyết Thắng cất cánh làm nhiệm vụ. Trên bầu trời, mỗi người đều hiểu mình đang bước vào một trận đánh có thể không trở về. Không có hệ thống dẫn đường hiện đại, không có nhiều thời gian chuẩn bị, họ chỉ dựa vào lòng dũng cảm, kỹ năng và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Khi đến mục tiêu, những quả bom lần lượt trút xuống sân bay Tân Sơn Nhất, phá hủy nhiều máy bay và kho tàng của đối phương, gây hoang mang cực độ cho quân đội Sài Gòn. Trận tập kích táo bạo ấy không chỉ gây thiệt hại lớn về quân sự mà còn tạo cú sốc tâm lý mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy thắng lợi nhanh chóng của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Sau ngày đất nước thống nhất, Từ Đễ tiếp tục cống hiến trong Quân chủng Phòng không – Không quân. Ông nhiều lần chia sẻ rằng điều hạnh phúc nhất của người lính không phải là những tấm huân chương, mà là được góp phần bảo vệ Tổ quốc và cứu sống đồng bào. Cuộc đời của ông là minh chứng cho bản lĩnh, trí tuệ và lòng quả cảm của những người lính không quân Việt Nam.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến Phi đội Quyết Thắng, người ta lại nhớ đến Từ Đễ – người phi công đã góp phần viết nên một trong những trang sử hào hùng nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Tấm gương của ông truyền cảm hứng cho các thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần dám đương đầu với thử thách và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.