TỪ DINH ĐỘC LẬP ĐẾN LỜI TUYÊN BỐ ĐẦU HÀNG LỊCH SỬ

Trưa ngày 30/4/1975, khi những cánh quân của Quân giải phóng đồng loạt tiến vào trung tâm Sài Gòn, lịch sử dân tộc Việt Nam bước sang một trang mới. Trong thời khắc thiêng liêng ấy, có một người sĩ quan trẻ trực tiếp chứng kiến và tham gia vào sự kiện đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh kéo dài hơn hai thập kỷ. Đó là Trung tướng Phạm Xuân Thệ, khi ấy là Trung đoàn phó Trung đoàn 66, Sư đoàn 304.

Sau những ngày tiến công thần tốc trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ tiến thẳng vào mục tiêu trọng yếu nhất – Dinh Độc Lập, cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn.

Khi các mũi tiến công của Quân giải phóng áp sát trung tâm thành phố, không khí chiến thắng lan tỏa khắp nơi. Tiếng xe tăng, tiếng động cơ và tiếng reo hò của nhân dân hòa thành âm thanh của ngày hội lớn thống nhất non sông.

Đến trưa 30/4, các lực lượng Quân giải phóng đã làm chủ Dinh Độc Lập. Tại đây, Trung đoàn phó Phạm Xuân Thệ cùng các cán bộ, chiến sĩ nhanh chóng tiếp cận nội các chính quyền Sài Gòn. Trong số đó có Tổng thống Dương Văn Minh, người vừa nhậm chức được ít ngày trong những giờ phút cuối cùng của chế độ Việt Nam Cộng hòa.

Theo lời kể của Trung tướng Phạm Xuân Thệ sau này, khi gặp Dương Văn Minh, ông được nghe nói rằng phía chính quyền Sài Gòn muốn bàn giao chính quyền. Tuy nhiên, câu trả lời của người sĩ quan Quân giải phóng rất rõ ràng: không có chuyện bàn giao, mà chỉ có đầu hàng vô điều kiện.

Nhận thức được cục diện không thể thay đổi, Dương Văn Minh cùng các thành viên trong nội các chấp nhận yêu cầu của lực lượng cách mạng. Trung đoàn phó Phạm Xuân Thệ được giao trực tiếp áp giải Dương Văn Minh sang Đài phát thanh Sài Gòn để công bố tuyên bố đầu hàng.

Trên đường di chuyển giữa thành phố đang ngập tràn cờ giải phóng, ít ai có thể hình dung rằng mình đang chứng kiến những phút cuối cùng của cuộc chiến tranh dài nhất trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Với Phạm Xuân Thệ, đó là nhiệm vụ đặc biệt mà ông thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm của người lính đang góp phần hoàn thành sứ mệnh lịch sử.

Tại Đài phát thanh Sài Gòn, dưới sự giám sát của lực lượng Quân giải phóng, Dương Văn Minh đã đọc lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Những lời phát đi trên sóng phát thanh nhanh chóng lan khắp miền Nam, báo hiệu sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn và thắng lợi trọn vẹn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

Đối với Trung tướng Phạm Xuân Thệ, đó không chỉ là một nhiệm vụ quân sự thông thường mà còn là khoảnh khắc lịch sử không thể nào quên trong cuộc đời binh nghiệp. Ông đã trực tiếp chứng kiến thời khắc đất nước khép lại những năm tháng chiến tranh để bước vào kỷ nguyên hòa bình, thống nhất.

Nhiều năm sau ngày giải phóng, mỗi lần nhắc lại ký ức trưa 30/4, ông vẫn xúc động khi nhớ đến những đồng đội đã ngã xuống trên suốt chặng đường chiến đấu. Bởi để có được thời khắc lá cờ cách mạng tung bay trên Dinh Độc Lập và lời đầu hàng vang lên trên sóng phát thanh, biết bao người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng hy sinh.

Lịch sử sẽ mãi ghi nhớ những người lính đã góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Và trong số đó, Trung tướng Phạm Xuân Thệ là một trong những nhân chứng đặc biệt của thời khắc kết thúc chiến tranh, mở ra ngày non sông liền một dải, Bắc Nam sum họp một nhà.