Từ du kích thôn xã đến những tiểu đoàn chủ lực của Bình Định

Đến cuối năm 1965, trong bối cảnh chiến tranh ngày càng ác liệt, lực lượng vũ trang địa phương Bình Định đã có bước phát triển mạnh mẽ. Từ những đội du kích, tự vệ ban đầu, quân dân Bình Định từng bước xây dựng được lực lượng chiến đấu rộng khắp, bám dân, bám đất và sẵn sàng đối phó với các cuộc càn quét, bình định của Mỹ - ngụy.

Theo tư liệu lịch sử, bộ đội tỉnh lúc này có 2 tiểu đoàn bộ binh, cùng các đại đội, trung đội binh chủng như đặc công, công binh, trinh sát, thông tin. Đây là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quan trọng trong các đợt tiến công, chống càn và hỗ trợ quần chúng nổi dậy.

Ở cấp huyện, các huyện đồng bằng có từ 1 đến 2 đại đội bộ binh; các huyện miền núi có từ 3 đến 4 trung đội. Riêng Quy Nhơn phát triển lực lượng tự vệ mật, góp phần xây dựng cơ sở ngay trong lòng đô thị. Cùng với đó, lực lượng du kích, tự vệ và dân quân xã thôn toàn tỉnh có hơn 20.000 chiến sĩ, tạo nên thế trận vũ trang rộng khắp trong Nhân dân.

Không chỉ phát triển lực lượng, Bình Định còn chú trọng xây dựng làng xã chiến đấu. Riêng vùng đồng bằng đã có 169 làng chiến đấu. Nhiều làng được xây dựng khá tốt như Hoài Thanh, Hoài Châu ở Hoài Nhơn; Mỹ Hiệp ở Phù Mỹ; Bình Quang, Bình Giang ở Bình Khê. Những làng chiến đấu ấy là nơi Nhân dân cùng du kích đào hầm, lập công sự, bố phòng, giữ vững vùng làm chủ.

Bộ đội địa phương được bố trí trên các hướng trọng điểm. Tiểu đoàn 50 hoạt động ở Tuy Phước, Phù Cát và vùng ven Quy Nhơn; Tiểu đoàn 52 hoạt động từ tây An Nhơn đến bắc Bình Khê; đại đội đặc công Đ10 đánh vào hậu cứ của địch. Cách bố trí này cho thấy lực lượng vũ trang Bình Định đã biết bám sát địa bàn, đánh vào nơi xung yếu và hỗ trợ phong trào ở cơ sở.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, sự lớn mạnh của lực lượng vũ trang Bình Định cuối năm 1965 là kết quả của quá trình bền bỉ xây dựng lực lượng, phát huy sức dân và trưởng thành trong chiến đấu. Từ bộ đội tỉnh, bộ đội huyện đến du kích xã thôn, tất cả đã tạo thành thế trận chiến tranh Nhân dân vững chắc, góp phần bảo vệ vùng giải phóng và tiếp tục viết nên truyền thống cách mạng kiên cường của quê hương.