Tự hào Binh đoàn huyền thoại
Tự hào
Binh đoàn huyền thoại
Tháng 7 năm 1967, trong bối cảnh cả nước gấp rút chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Trung ương cho phép tỉnh Quảng Ninh và ngành Than lần đầu tiên tổ chức một đợt tuyển quân quy mô lớn. Đây là một dấu mốc đặc biệt, bởi trước đó, theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc”, đội ngũ thợ mỏ được xác định là lực lượng lao động trọng yếu, không phải trực tiếp ra chiến trường.
Thế nhưng, khi Tổ quốc cần, hưởng ứng lời kêu gọi thiêng liêng của Bác Hồ: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, hàng nghìn công nhân mỏ đã tự nguyện viết đơn xin nhập ngũ. Nhiều người trong số họ thậm chí còn trích máu viết huyết thư, bày tỏ quyết tâm được cùng đồng đội cầm súng ra mặt trận. Những lá đơn ấy không chỉ thể hiện tinh thần yêu nước mãnh liệt, mà còn là minh chứng sinh động cho truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của thợ mỏ Vùng than, tiếp nối hào khí của cuộc Tổng bãi công lịch sử năm 1936.
Chỉ trong một thời gian ngắn, tỉnh Quảng Ninh và ngành Than đã tập hợp được gần 2.000 người lên đường chi viện cho chiến trường, trong đó lực lượng chủ yếu là cán bộ, công nhân ngành Than, cùng con em nhân dân Quảng Ninh và một số ngành khác. Ngày 30/7/1967, Binh đoàn Than chính thức được thành lập, gồm ba đơn vị: Tiểu đoàn 385, Tiểu đoàn 386 và Tiểu đoàn 9, đánh dấu sự ra đời của một lực lượng đặc biệt mang đậm dấu ấn của Vùng mỏ anh hùng.
Từ khi thành lập cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, dù không mang phiên hiệu chính quy của Quân đội Nhân dân Việt Nam, Binh đoàn Than vẫn chiến đấu với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”. Các chiến sĩ đã tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, góp mặt trong những chiến dịch ác liệt, đặc biệt là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Trên các chiến trường, những người thợ mỏ năm xưa đã chiến đấu dũng cảm, lập nhiều chiến công xuất sắc. Nhiều cá nhân được Đảng và Nhà nước trao tặng những phần thưởng cao quý như danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt xe cơ giới, Huân chương Chiến sĩ Giải phóng…
Tên gọi “Binh đoàn Than” từ đó đã trở thành niềm tự hào của nhân dân Vùng mỏ, ghi dấu đậm nét trong lịch sử ngành Than và tỉnh Quảng Ninh, như một biểu tượng về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và khí phách của người thợ mỏ Việt Nam.
Sau ngày hòa bình lập lại, phần lớn các chiến sĩ Binh đoàn Than trở về Đất mỏ, đúng như lời thề trong ngày xuất quân. Hoàn thành nhiệm vụ trong quân ngũ, nhiều người phục viên, chuyển ngành, tiếp tục công tác tại ngành Than hoặc đảm nhiệm những vị trí khác tại địa phương. Không ít cựu chiến binh, dù đã nghỉ chế độ, vẫn được nhân dân tin tưởng giao phó trách nhiệm tham gia công tác xã hội.
Ở bất kỳ cương vị nào, những người lính Binh đoàn Than năm xưa vẫn luôn giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kết hợp hài hòa với truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của thợ mỏ, góp sức vượt qua khó khăn, xây dựng ngành Than và quê hương Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp.
