TỪ HÁT MÔN ĐẾN MÊ LINH – HÀNH TRÌNH CỦA Ý CHÍ GIÀNH LẠI NON SÔNG

Hai Bà Trưng và cuộc khởi nghĩa làm “chấn động” Giao Châu

Có những cuộc khởi nghĩa thất bại về quân sự nhưng lại chiến thắng trong ký ức của dân tộc. Có những người ra đi cách đây hàng nghìn năm nhưng tinh thần của họ vẫn sống mãi. Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 là một trường hợp như thế.

Mê Linh là vùng đất gắn với truyền thống các vua Hùng. Tại đây, Trưng Trắc và Trưng Nhị đã trưởng thành trong một gia đình Lạc tướng. Trưng Trắc lại kết duyên với Thi Sách, con trai Lạc tướng Chu Diên. Hai gia đình Lạc tướng có quan hệ thông gia, tạo nên một lực lượng có uy tín trong vùng.

Trong bối cảnh chính quyền Đông Hán cai trị hà khắc, ý chí chống lại ách đô hộ ngày càng mạnh mẽ. Truyền thuyết và sử cũ kể rằng Thi Sách bị Tô Định sát hại. Nỗi đau mất chồng hòa cùng nỗi đau mất nước đã trở thành động lực để Trưng Trắc cùng Trưng Nhị quyết tâm khởi nghĩa.

Hát Môn trở thành nơi khởi phát cuộc tụ nghĩa.

Năm 40, từ cửa sông Hát, nghĩa quân tiến về Mê Linh, Cổ Loa rồi Luy Lâu. Đường tiến quân ấy thể hiện sự chủ động và khả năng tổ chức lực lượng của Hai Bà. Mỗi nơi nghĩa quân đi qua lại tạo nên sức lan tỏa mới cho phong trào.

Từ một cuộc nổi dậy ở một địa phương, phong trào nhanh chóng trở thành cuộc đấu tranh rộng lớn của nhân dân. Các Lạc tướng và nhân dân quận Giao Chỉ rồi nhiều vùng khác hưởng ứng.

Chỉ trong vòng hai tháng, nghĩa quân đã giành quyền kiểm soát toàn bộ đất nước theo ghi chép trong nguồn tư liệu. Chính quyền đô hộ nhà Hán bị đánh đổ, Tô Định phải chạy về nước.

Đó là một thắng lợi có ý nghĩa đặc biệt.

Mùa hè năm 40, Trưng Trắc được suy tôn lên ngôi vua, lấy hiệu Trưng Nữ Vương, đóng đô tại Mê Linh. Một chính quyền độc lập được khôi phục. Những người có công được phong thưởng, nhân dân được xá thuế hai năm.

Những việc làm ấy cho thấy cuộc khởi nghĩa không chỉ nhằm chống lại quân đô hộ trên chiến trường. Hai Bà Trưng còn hướng tới việc khôi phục quyền tự chủ và tổ chức lại đời sống đất nước.

Nhưng nền độc lập ấy phải đối mặt với cuộc phản công của nhà Đông Hán.

Mã Viện được cử sang đàn áp. Hai Bà Trưng trực tiếp chỉ huy lực lượng chống quân xâm lược. Từ Lãng Bạc, nghĩa quân lui về Cổ Loa rồi Mê Linh. Quân đội còn non trẻ phải đối đầu với một lực lượng Đông Hán mạnh hơn và giàu kinh nghiệm trận mạc.

Cuối cùng, Hai Bà Trưng bị thương nặng và gieo mình xuống sông Hát.

Đó là kết thúc bi tráng của một cuộc khởi nghĩa, nhưng cũng là sự lựa chọn thể hiện khí tiết của những người lãnh đạo không chấp nhận khuất phục.

Điều Hai Bà để lại không chỉ là những trận đánh.

Đó là khả năng tập hợp nhân dân, sự quyết đoán trong hành động và đặc biệt là lòng dũng cảm đứng lên trong hoàn cảnh tưởng như không có lợi thế.

Ngày nay, thế hệ trẻ không phải cầm gươm ra trận như những người đi trước. Nhưng tinh thần của Hai Bà vẫn có thể được kế thừa bằng cách sống có trách nhiệm, có bản lĩnh, biết bảo vệ những giá trị tốt đẹp của quê hương, dân tộc và không ngừng học tập, lao động để xây dựng đất nước.

Từ Hát Môn đến Mê Linh, từ cuộc khởi nghĩa năm 40 đến ký ức hôm nay, câu chuyện về Hai Bà Trưng vẫn nhắc nhở mỗi người Việt Nam rằng: ý chí độc lập có thể bị thử thách, nhưng không dễ dàng bị khuất phục.