TỪ HỒI ỨC ĐẾN TRÁCH NHIỆM HÔM NAY
Hồi ức không chỉ để nhớ lại quá khứ, mà còn để nhắc nhở con người hôm nay sống có trách nhiệm với hiện tại và tương lai của đất nước.
Ở tuổi xế chiều, Phùng Ngọc Hùng nhận ra rằng ký ức không dừng lại ở việc kể lại những gì đã qua. Khi ký ức được nhắc đến nhiều lần, nó tự nhiên đặt ra một câu hỏi lớn hơn: con người hôm nay phải làm gì với những điều mình đã nhớ? Với ông, hồi ức chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó dẫn tới trách nhiệm.
Ông từng trải qua những năm tháng mà mạng sống con người mong manh hơn bao giờ hết. Một hạt thóc có thể đổi bằng mạng người, một quyết định chậm trễ có thể dẫn đến cái chết. Chính vì thế, khi đất nước bước vào thời bình, ông luôn tự hỏi: liệu con người có đang sống xứng đáng với những gì đã phải đánh đổi?
Phùng Ngọc Hùng không cho rằng trách nhiệm hôm nay phải là những việc lớn lao hay hy sinh như thời chiến. Trách nhiệm, theo ông, bắt đầu từ những điều rất nhỏ: làm việc trung thực, sống có kỷ luật, tôn trọng pháp luật và biết nghĩ đến lợi ích chung. Ông tin rằng, nếu mỗi người đều làm tốt phần việc của mình, đó đã là cách tiếp nối tinh thần cách mạng.
Trong những lần trò chuyện với con cháu, ông thường nói rằng hòa bình không phải điểm kết thúc của lịch sử, mà là điểm khởi đầu của một giai đoạn trách nhiệm mới. Nếu trong chiến tranh, trách nhiệm là cầm súng bảo vệ Tổ quốc, thì trong hòa bình, trách nhiệm là xây dựng đất nước bằng trí tuệ và nhân cách.
Ông cũng nhận thấy một điều khiến mình trăn trở: khi cuộc sống ngày càng đầy đủ, con người dễ quên đi những gian khổ đã qua. Sự thờ ơ với lịch sử không chỉ là thiếu hiểu biết, mà còn là dấu hiệu của việc trốn tránh trách nhiệm. Bởi ai không hiểu quá khứ thì khó có thể định hướng tương lai.
Phùng Ngọc Hùng không trách thế hệ trẻ. Ông hiểu mỗi thời có những mối quan tâm riêng. Nhưng ông tin rằng, nếu được nghe, được hiểu và được dẫn dắt đúng cách, người trẻ sẽ tự tìm thấy trách nhiệm của mình. Vì thế, ông kiên trì kể chuyện, không phải để yêu cầu, mà để gợi mở.
Đối với ông, từ hồi ức đến trách nhiệm là một hành trình tự nhiên. Khi con người biết mình đã được thừa hưởng điều gì, họ sẽ tự hỏi mình cần phải làm gì để xứng đáng. Và chính câu hỏi ấy là nền tảng đạo đức của một xã hội bền vững.
