TỪ NGÀY TẠM BIỆT QUÊ HƯƠNG ĐẾN CHIỀU 10/6/1968

Có những câu chuyện về chiến tranh không bắt đầu bằng tiếng súng. Nó bắt đầu bằng một buổi sáng mùa xuân, khi những chàng trai tuổi đôi mươi khoác ba lô, vẫy tay chào quê hương và lên đường.

Ngày 10/4/1963, chàng trai trẻ Nguyễn Trọng Thịnh cùng những người bạn đồng trang lứa nô nức lên đường nhập ngũ. Trong bài thơ “Tạm biệt quê hương”, viết cùng tấm ảnh ngày nhập ngũ, ông nhớ lại:

“Mừng vui buổi sáng mùa Xuân
Chúng mình nô nức tòng quân lên đường
Vẫy chào tạm biệt quê hương
Đường ra mặt trận chiến trường đang mong.”

Phía trước là chiến trường. Phía sau là quê hương, gia đình và những người thân đứng bên đường tiễn bước. Ngày ấy, không ai biết cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu. Không ai biết ai sẽ trở về, ai sẽ mãi mãi nằm lại. Chỉ có một niềm tin giản dị được gửi lại quê nhà:

“Chiến tranh dẫu có dài lâu
Quê hương vẫn đợi người mau trở về!”

Những năm tháng sau đó là những ngày chiến đấu đầy gian khổ. Nhưng giữa bom đạn, người lính vẫn có những khoảnh khắc của tình đồng đội, tiếng cười và những phút bình yên hiếm hoi trên đường hành quân.

Trong ký ức của Nguyễn Trọng Thịnh có người đồng đội Lê Văn Bảo, khi ấy là Chính trị viên phó Đại đội 21. Hai người từng cùng đi trên một tuyến đường, cùng trải qua những năm tháng chiến đấu.

“Mấy trận đánh, anh sống không bị thương
Thu quân về lính reo mừng ca hát
Đường hành quân hoa rừng hương thơm ngát
Lính cười tươi: ‘tiếng hát át tiếng bom’.”

Nhưng chiến tranh luôn có những cuộc chia tay không hẹn ngày trở lại. Chiều 10/6/1968, Nguyễn Trọng Thịnh cùng anh Lê Văn Bảo xuống đồng bằng làm nhiệm vụ. Trên đường đi, hai người phải vượt qua một đồn giặc. Từ điểm cao, địch phát hiện và bắn súng cối 61 ly chặn đường.

Một quả đạn nổ ngay bên cạnh.

Anh Bảo bị mảnh đạn xuyên vào ngực, ngã xuống. Người đồng đội vội lấy cuộn băng bịt vết thương. Máu phun ra rất mạnh. Trong những giây phút cuối cùng, anh Bảo mấp máy môi. Nguyễn Trọng Thịnh ghé sát tai để nghe:

“Tôi chết mất...anh còn sống về thăm mẹ tôi...mẹ ơi...”

Rồi anh tắt thở.

Một người lính đã nằm lại giữa chiến trường.

Người đồng đội còn sống tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ rồi trở về cơ quan. Nhưng đêm ấy, ông không thể quên được người vừa nằm xuống. Nỗi đau trở thành những câu thơ trong “Nỗi đau không quên”, viết tại Quế Sơn, đêm 10/6/1968:

“Mới gặp anh trước đó khoảng mấy hôm
Chiều nay cùng anh trên đường công tác
Con đường đi phải vượt qua đồn giặc
Giặc bắn pháo chặn đường, anh hy sinh.”

Và rồi:

“Về cơ quan đêm nay tôi nhớ anh
Viết bài thơ để dành ngày chiến thắng
Kỷ niệm cùng anh vẫn còn sâu nặng
Không bao giờ quên chặng đường chiến tranh.”

Ngày chiến thắng rồi cũng đến. Nhưng người lính năm ấy không bao giờ trở về.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng lời trăn trối “về thăm mẹ tôi” vẫn còn nguyên trong ký ức của người đồng đội. Bởi trong giây phút cuối cùng, giữa chiến trường khốc liệt, anh Bảo vẫn chỉ nhớ về mẹ.