Từ người du kích Bình Định đến người lính trên những con tàu không số

Trong buổi trò chuyện với ông Phan Nhạn, chúng tôi được nghe lại một chặng đường dài gắn với cuộc kháng chiến của dân tộc. Từ một người du kích ở Bình Định, ông đã trở thành một trong những người tham gia Đoàn tàu không số, thực hiện những chuyến hải trình đặc biệt đưa vũ khí từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Ông Nhạn quê ở tỉnh Bình Định, hiện nay sinh sống tại phường Phước Long - Khánh Hòa. Những năm tháng đầu đời của người thanh niên ấy gắn với quê hương trong thời kỳ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp diễn ra quyết liệt.

Năm 1950, ông bắt đầu tham gia lực lượng du kích, trực tiếp chiến đấu tại địa phương.

Theo lời kể của ông, những năm tháng làm du kích đã giúp ông trưởng thành trong chiến đấu, rèn luyện bản lĩnh và ý chí. Đó cũng là khoảng thời gian đặt nền móng cho những nhiệm vụ đặc biệt mà sau này ông tiếp tục đảm nhận.

Năm 1954, khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc, ông theo đoàn cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc.

Cuộc đời người lính của ông từ đó bước sang một chặng đường mới.

Ở miền Bắc, ông tiếp tục được rèn luyện và thực hiện nhiệm vụ. Đến năm 1962, ông được lựa chọn tham gia Đoàn tàu không số, làm nhiệm vụ máy trưởng.

Đây là một công việc đòi hỏi kỹ thuật, kinh nghiệm và sự bình tĩnh cao độ. Những con tàu vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Nam phải hoạt động trong điều kiện đặc biệt. Mỗi chuyến đi đều tiềm ẩn những nguy hiểm trên biển và nguy cơ bị địch phát hiện.

Ông Nhạn là một máy trưởng có kinh nghiệm và được cấp trên tin tưởng giao thực hiện những chuyến đi khó khăn, gian khổ và phức tạp.

Từ năm 1962 đến cuối năm 1968, ông đã tham gia 15 chuyến trên 7 con tàu không số theo tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, vận chuyển vũ khí, trang bị từ hậu phương miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam.

Nghe ông kể, chúng tôi nhận thấy phía sau con số 15 chuyến đi là một chặng đường không hề bình thường.

Mỗi chuyến tàu là một lần rời bến với rất nhiều điều không thể đoán trước.

Có khi là sóng to, gió lớn.

Có khi mất liên lạc.

Có khi phải thay đổi hải trình.

Có những lúc con tàu bị máy bay, tàu chiến của đối phương phát hiện và bám theo.

Nhưng nhiệm vụ vẫn phải tiếp tục.

Qua lời kể của ông, chúng tôi hiểu rằng những người trên những con tàu không số không chỉ đối mặt với biển cả mà còn phải đối mặt với sự truy đuổi của đối phương và những tình huống có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Trong hoàn cảnh ấy, một máy trưởng phải vừa làm chủ con tàu, vừa giữ bình tĩnh để cùng đồng đội xử lý những tình huống bất thường.

Những năm tháng ấy đã để lại trong ông nhiều ký ức sâu sắc.

Từ một người du kích tham gia chiến đấu ở Bình Định năm 1950, đến người cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc năm 1954, rồi trở thành máy trưởng của Đoàn tàu không số năm 1962, cuộc đời ông Nhạn gắn liền với nhiều chặng đường đặc biệt của cuộc kháng chiến.

Chúng tôi ghi lại câu chuyện này như phần mở đầu cho hành trình của một người lính biển.

Một hành trình mà mỗi chuyến đi đều gắn với một nhiệm vụ quan trọng và mỗi lần trở về lại mang theo một câu chuyện khó quên.