Từ người mở đầu đến người đặt nền cho thời Trần hưng thịnh
Trần Thái Tông không trực tiếp chứng kiến toàn bộ thời kỳ huy hoàng của nhà Trần. Nhưng những nền tảng chính trị, quân sự và tư tưởng được hình thành dưới thời ông đã tạo tiền đề cho các thế hệ sau.
Khi đánh giá một vị vua, không chỉ nên nhìn vào những gì diễn ra trong thời gian ông trực tiếp trị vì mà còn phải nhìn vào ảnh hưởng đối với các thế hệ sau.
Trần Thái Tông trị vì 33 năm và đặt nền móng cho triều Trần. Sau ông là Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và những nhân vật nổi bật khác.
Đặc biệt, cuộc kháng chiến năm 1258 đã tạo ra kinh nghiệm quý báu trong việc đối phó với quân Mông Cổ. Những kinh nghiệm về rút lui chiến lược, thanh dã và phản công sau này tiếp tục xuất hiện trong các cuộc kháng chiến năm 1285 và 1287–1288.
Mô hình vua – Thái thượng hoàng cũng được duy trì trong triều Trần.
Ở lĩnh vực tư tưởng, Trần Thái Tông góp phần đặt nền móng cho sự phát triển mạnh mẽ của Phật giáo thời Trần.
Như vậy, ảnh hưởng của ông không chỉ nằm trong 33 năm trị vì. Nó còn nằm ở những thể chế, kinh nghiệm chiến tranh và giá trị tư tưởng mà các thế hệ sau kế thừa.
Có thể nói, Trần Thái Tông là người mở đầu một triều đại; còn những người kế vị tiếp tục phát triển những nền tảng ấy thành một thời kỳ được xem là một trong những giai đoạn rực rỡ của lịch sử Đại Việt.
