Từ phong trào học sinh Quy Nhơn đến bước chuyển của đấu tranh đô thị

Cuộc đấu tranh ngày 7/12/1970 của học sinh và Nhân dân Quy Nhơn là một dấu mốc quan trọng trong phong trào đấu tranh chính trị ở Bình Định. Đây không chỉ là sự kiện thể hiện lòng căm phẫn trước tội ác của Mỹ - ngụy, mà còn là cuộc đấu tranh công khai, hợp pháp có quy mô lớn, thể hiện sức mạnh của quần chúng đô thị.

Theo tư liệu lịch sử, cuộc đấu tranh này có nhiều ý nghĩa quan trọng. Đây là cuộc đấu tranh chính trị công khai, hợp pháp có tính chất quần chúng quyết liệt và lớn nhất của đồng bào đô thị Bình Định trong chống Mỹ. Từ sự kiện ấy, phong trào cách mạng đô thị có thêm khả năng mới, nhân tố mới để tiếp tục phát triển.

Cuộc đấu tranh ngày 7/12/1970 cũng để lại nhiều kinh nghiệm quý báu trong công tác lãnh đạo, tổ chức quần chúng đấu tranh công khai ở đô thị. Trong điều kiện địch kiểm soát gắt gao, việc tập hợp được đông đảo học sinh, Nhân dân và các tầng lớp xã hội tham gia đã cho thấy sức mạnh của lòng dân và khả năng đấu tranh linh hoạt của phong trào cách mạng.

Không chỉ ở đô thị, cuối năm 1970, phong trào cách mạng ở nông thôn Bình Định cũng có nhiều chuyển biến. Ta giải phóng 18 thôn ở Phù Mỹ với 5.600 dân; các huyện làm chủ 129 thôn với 90.000 dân, tranh chấp 135 thôn với 80.000 dân, lỏng kẹp 91 thôn và 51 xóm với 90.000 dân.

Tính chung, ta kiểm soát 373 thôn và 51 xóm với khoảng 270.000 dân, chiếm 56,6% số thôn và gần 40% số dân nông thôn toàn tỉnh. So với cuối năm 1969, vùng làm chủ và tranh chấp đã mở rộng gần 3 lần. Đây là kết quả rất quan trọng trong cuộc đấu tranh chống “bình định đặc biệt” của Mỹ - ngụy.

Tuy nhiên, phong trào cũng còn nhiều khó khăn. Một số vùng giải phóng và làm chủ vẫn bị địch đánh phá nặng nề. Sản xuất ở miền núi giảm mạnh so với năm trước; lực lượng thoát ly gặp nhiều thiếu thốn trong sản xuất và bảo đảm đời sống. Công tác phát triển Đảng tuy có kết quả, nhưng số đảng viên mới kết nạp trong năm 1970 vẫn giảm so với năm 1969.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, cuộc đấu tranh ngày 7/12/1970 ở Quy Nhơn là biểu tượng của tinh thần đấu tranh chính trị công khai trong lòng đô thị. Cùng với phong trào giành dân, mở rộng vùng làm chủ ở nông thôn, sự kiện này góp phần khẳng định sức mạnh bền bỉ của quân dân Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.