Từ Phú Đa, Cát Thắng đến Cát Khánh – khí thế tiến công của quân dân Bình Định

Cuối năm 1964 và đầu năm 1965, phong trào cách mạng ở Bình Định tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Sau những thắng lợi quan trọng ở An Lão và các vùng đồng bằng, lực lượng vũ trang cùng Nhân dân trong tỉnh đã liên tiếp tiến công địch, phá kẹp, mở rộng vùng giải phóng và tạo thế làm chủ ở nhiều địa bàn trọng yếu.

Theo tư liệu lịch sử, đêm 3/12/1964, tại chợ Phú Đa, An Nhơn, bộ đội huyện An Nhơn phối hợp với Tiểu đoàn 50 và đặc công tỉnh tiến công địch, diệt gọn 4 trung đội dân vệ, bảo an, thu hơn 100 khẩu súng. Đây là một trận đánh có ý nghĩa lớn, góp phần làm suy yếu lực lượng kìm kẹp của địch ở cơ sở.

Tiếp đó, trong hai ngày 9 - 10/12/1964, Tiểu đoàn 50 cùng bộ đội địa phương Phù Cát chống trận càn của 2 tiểu đoàn cộng hòa tại Cát Thắng, loại 103 tên địch. Trước sức tiến công của ta, 2 đại đội bảo an và 2 trung đội dân vệ ở Phú Hậu buộc phải tháo chạy, tạo điều kiện giải phóng hoàn toàn xã Cát Chánh.

Ngày 19/12/1964, tại Mỹ Thành, An Tín, Hoài Ân, bộ đội địa phương Hoài Nhơn và Hoài Ân chặn đánh 2 tiểu đoàn cộng hòa cùng 1 đại đội pháo binh trên đường rút quân, loại hơn 70 tên địch. Những trận đánh liên tiếp ấy cho thấy khí thế tiến công mạnh mẽ của quân dân Bình Định trong giai đoạn cuối năm 1964.

Đặc biệt, ngày 29/1/1965, Tiểu đoàn 50 phối hợp với bộ đội huyện Phù Cát diệt và làm tan rã 8 trung đội bảo an, dân vệ, hỗ trợ Nhân dân nổi dậy giải phóng xã ven biển Cát Khánh. Đây là thắng lợi quan trọng ở khu vực ven biển, góp phần mở rộng vùng làm chủ của cách mạng.

Từ các trận đánh và phong trào nổi dậy ấy, lần đầu tiên quân dân Bình Định làm chủ 2 cửa biển An Dũ thuộc Hoài Hương, Hoài Nhơn và Đề Gi thuộc Cát Khánh, Phù Cát. Việc làm chủ các cửa biển không chỉ có ý nghĩa về địa bàn, mà còn tạo thêm điều kiện thuận lợi cho giao thông, liên lạc, tiếp tế và phát triển phong trào cách mạng vùng ven biển.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, các trận đánh từ Phú Đa, Cát Thắng, Mỹ Thành đến Cát Khánh là minh chứng cho sự trưởng thành của lực lượng vũ trang Bình Định và sức mạnh nổi dậy của Nhân dân. Những chiến công ấy góp phần mở rộng vùng giải phóng, làm lung lay hệ thống kìm kẹp của địch và viết tiếp trang sử hào hùng của quê hương Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.