Từ quê Cự Khê đến con đường cách mạng
Đại tá Đặng Tính, tên thật được các tài liệu ghi là Đặng Văn Ty hoặc Đặng Văn Tỵ, sinh năm 1920 tại xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Quê hương ông thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ, nơi người dân trải qua nhiều biến động của xã hội Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỷ XX. Những năm tháng tuổi trẻ của Đặng Tính diễn ra trong bối cảnh đất nước chưa giành được độc lập, các phong trào yêu nước và cách mạng từng bước phát triển.
Theo tư liệu của lực lượng Phòng không – Không quân, ông tham gia cách mạng từ năm 1944 trong tổ chức Thanh niên Cứu quốc. Đây là bước chuyển quan trọng trong cuộc đời một thanh niên đang tìm kiếm con đường hoạt động vì đất nước. Từ hoạt động quần chúng, ông ngày càng gắn bó với phong trào cách mạng và được giao những nhiệm vụ đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, khả năng tổ chức và sự bền bỉ.
Đặng Tính cũng là một trong những người tham gia xây dựng Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Năm 1945, ông được kết nạp vào Đảng. Đây là giai đoạn phong trào cách mạng phát triển nhanh chóng, đặc biệt khi thời cơ giành chính quyền xuất hiện. Ông tiếp tục tham gia khởi nghĩa giành chính quyền tại tỉnh Bắc Giang trong cao trào Cách mạng Tháng Tám.
Điều đáng chú ý ở chặng đường này là Đặng Tính không bước vào cách mạng từ một vị trí quân sự cao cấp. Ông trưởng thành qua thực tiễn phong trào, từ hoạt động tổ chức đến công tác lãnh đạo. Những trải nghiệm ban đầu ấy tạo nền tảng cho phong cách công tác về sau: coi trọng thực tế, gần gũi với quần chúng và chú ý đến việc xây dựng tổ chức.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước bước vào một thời kỳ đầy thử thách. Chính quyền cách mạng còn non trẻ phải đối mặt với nhiều khó khăn, trong khi thực dân Pháp tìm cách quay trở lại Đông Dương. Trong hoàn cảnh đó, lực lượng cách mạng cần những cán bộ vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có khả năng tổ chức và chỉ huy. Đặng Tính bắt đầu bước vào chặng đường mới, gắn cuộc đời mình ngày càng sâu với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng.
Năm 1946, ông được giao giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương. Đây là một trong những nhiệm vụ lãnh đạo quan trọng đầu tiên của ông trong thời kỳ kháng chiến. Từ một thanh niên tham gia Thanh niên Cứu quốc năm 1944, chỉ trong một thời gian ngắn, Đặng Tính đã trở thành cán bộ đảm nhiệm công việc ở cấp tỉnh. Chặng đường ấy cho thấy quá trình trưởng thành nhanh chóng của ông trong những năm đầu của chính quyền cách mạng.
Từ đây, cuộc đời Đặng Tính chuyển sang một giai đoạn mới: trực tiếp tham gia lãnh đạo và tổ chức cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những nhiệm vụ tại Hải Dương sẽ là bước mở đầu cho hàng loạt cương vị quan trọng mà ông đảm nhiệm trong quân đội sau này.
