TỪ THỊ XÃ NHỎ ĐẾN ĐẠI THẮNG DÂN TỘC
Khắc họa ý nghĩa chiến thắng Phước Long như bước mở đầu cho chuỗi chiến dịch mùa xuân 1975, để từ một thị xã tưởng như rất xa trung tâm, cánh cửa chiến lược dẫn tới đại thắng đã hình thành trong tầm nhìn của Binh chủng Tăng thiết giáp.
Tháng 1 năm 1975, bản đồ tác chiến của Quân đoàn 4 vẫn còn in mùi giấy mới. Thị xã Phước Long trên tấm bản đồ ấy chỉ là một chấm tròn nhỏ giữa miền đông Nam Bộ, lọt thỏm trong những mảng xanh của rừng và cao su. Nhưng với những người lính tăng như ông Nguyễn Xuân Liêm, chấm tròn nhỏ đó lại nặng như một quả cân lịch sử. Lần đầu tiên ta giải phóng trọn vẹn một đơn vị hành chính cấp tỉnh trong thế trận của địch, thăm dò phản ứng của Mỹ và cũng để đo sức mình cho trận quyết chiến cuối.
Ông kể, sau khi nhận lệnh phối hợp với Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142 tấn công hướng ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi, anh em trên xe 363 đã bước vào một kiểu chiến đấu hoàn toàn mới: đột phá đô thị bằng tăng – bộ. Địch tổ chức phòng thủ nhiều tầng. Tuyến ngoài là các chốt biệt động, M113 cơ động dọc các con phố; tuyến giữa có DKZ 106 bắn thẳng từ các nhà xây kiên cố; sâu hơn là pháo 155mm từ Bố Đức và Long Khánh sẵn sàng dội vào khi ta lọt giữa thị xã. Bài toán không chỉ là tiêu diệt mà là giữ được nhịp tiến công.
Sáng 2.1, mũi ba xe tiến vào trung tâm thì một xe hết đạn phải lùi, một xe kẹt pháo, 363 còn lại đơn độc. Khoảnh khắc ấy, ông Liêm đưa ra quyết định “một xe cũng tấn công”. 363 vừa bắn vừa cơ động, pháo thủ ưu tiên diệt mục tiêu trên cao, 12,7 khóa các hẻm để bộ binh áp sát. Khi xe 366 tới tăng cường, đội hình mới khôi phục, cổng trại Lê Lợi bị phá sập, thế trận địch bắt đầu vỡ.
Những ngày sau đó, ta phát triển đánh chiếm từng cụm: chi khu, ty cảnh sát, trận địa pháo 105 bỏ lại. Địch không còn giữ được tuyến phố, phải rút lui hỗn loạn. Chiều 6.1, Phước Long hoàn toàn giải phóng. Chiến thắng ấy có ý nghĩa chiến lược to lớn, chứng minh rằng Mỹ khó có khả năng can thiệp trở lại bằng không quân ồ ạt như trước. Đối với Binh chủng Tăng, đó là bài kiểm tra trưởng thành: hiệp đồng, tiết kiệm đạn, xử trí thương vong ngay trong buồng xe.
Từ thị xã nhỏ ấy, đơn vị của ông bước tiếp vào Xuân Lộc, Trạm Bom, sân bay Biên Hòa rồi thọc vào Sài Gòn. Ông bảo, đại thắng dân tộc không đến trong một ngày, mà được nối bằng hàng trăm quyết định rất nhỏ của những con người bình thường. Trên nắp máy 363, chấm tròn Phước Long đã kéo cả đoàn quân tiến gần hơn tới 30.4 lịch sử – nơi hành trình thời hoa lửa gặp bến toàn thắng.
