Từ trận địa Văn Điển, bắn rơi F8-U

Ngày 7-2-1965, đế quốc Mỹ bắt đầu đưa máy bay ra bắn phá miền Bắc. Trước bước leo thang nghiêm trọng của không quân Mỹ, thực hiện quyết tâm chiến lược của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ngày 17-7-1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời gọi quân và dân cả nước: “Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm, hoặc lâu hơn nữa. Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ, không có gì quý hơn độc lập tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!...”. Lời kêu gọi của Bác là lời hịch thiêng liêng thôi thúc tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân và dân cả nước.

Được sự chỉ đạo của Đảng ủy Quân chủng Phòng không-không quân, Đảng ủy Đoàn Phòng không Hà Nội ra Nghị quyết “Thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, kiên quyết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Chỉ sau lời kêu gọi của Bác hai ngày, Tiểu đoàn 61, Trung đoàn 236 đã lập chiến công đầu tiên trong toàn quân khi tiêu diệt 1 máy bay F8-U của không quân Mỹ tại trận địa Văn Điển, huyện Thanh Trì (Hà Nội).

Trận địa Văn Điển cách ga Văn Điển hơn 1km, nằm gần sông Tô Lịch, được ngụy trang kín đáo nhờ hàng phi lao của vườn ươm giống Bộ Lâm nghiệp. Trận địa có công sự vững chắc, được triển khai đủ 6 bệ phóng luôn ở trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Đúng 12 giờ 30 phút ngày 19-7-1966, trời quang mây, nắng đẹp và sau khi nắm được ý định của địch, theo lệnh của trung đoàn, Tiểu đoàn 61 vào chiến đấu cấp 1. Lúc này, trên bảng tiêu đồ 9x9 hướng Đông Nam nhiều tốp máy bay địch đang bay vào, phía quân ta mọi thứ đã sẵn sàng. Tiểu đoàn phó Lê Quốc Hùng báo cáo tình hình về Sở chỉ huy Trung đoàn. Kíp chiến đấu gồm sĩ quan điều khiển Trần Ngọc Lân, trắc thủ cự ly Nguyễn Xuân Đài, trắc thủ phương vị Nguyễn Trọng Vinh, trắc thủ góc tà Trịnh Văn Hưng đang chờ lệnh. Khi mục tiêu tiếp tục bay vào, Tiểu đoàn phó Hùng hạ lệnh: Phương vị 140, cự ly 34, cao 2,5km phát sóng…! Đúng mục tiêu, không nhiễu…! Tiếng va đập của thao tác tay quay với khẩu lệnh gọn rõ, giây phút phát sóng đã sẵn sàng. Tiểu đoàn phó Lê Quốc Hùng với sĩ quan điều khiển Trần Ngọc Lân hiệp đồng chọn thời cơ phát sóng thực hành xạ kích, quả tên lửa được phóng đi nhanh như cắt vào không trung, hướng thẳng vào lũ “cướp trời” và chiếc máy bay của địch đã bị bốc cháy, cả đơn vị vui mừng khôn xiết, ôm nhau ăn mừng chiến thắng trong niềm vui sướng vô hạn. Chiếc máy bay mà Tiểu đoàn 61 bắn rơi là loại F8-U, ngay trên xã Tân Ước, huyện Thanh Oai (Hà Tây cũ) là quê hương của trắc thủ Nguyễn Trọng Vinh.

Sau trận chiến đấu, Tiểu đoàn 61 được công nhận là đơn vị đầu tiên bắn rơi tại chỗ máy bay Mỹ sau lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chính trị viên Vũ Ngọc Thụy đại diện cho tiểu đoàn lên nhận bức trướng “Làm theo lời Bác, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của Bộ tư lệnh Quân chủng trao tặng. Đồng thời, sĩ quan điều khiển Trần Ngọc Lân được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngay tại trận địa Văn Điển. "Rút kinh nghiệm sau trận đánh, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều thấy mình đã thể hiện tinh thần, ý chí quyết tâm làm theo lời Bác, biến tư tưởng thành hành động cách mạng để hoàn thành nhiệm vụ chung. Biết vận dụng mọi thuận lợi về kỹ chiến thuật cơ bản để diệt địch, không chủ quan, không để sai sót trong mọi tình huống… thì mới giành thắng lợi" - Đại tá Nguyễn Xuân Đài, nguyên trắc thủ cự ly của Tiểu đoàn 61 đúc kết.

Ngày 26-8-1965, Tiểu đoàn 61 vinh dự được đón Bác Hồ về thăm và Người căn dặn: “Nước ta còn nghèo, ta chưa sản xuất được tên lửa, các chú phải biết tiết kiệm sức người, sức của. Bộ binh thì mỗi viên đạn một quân thù, tên lửa các chú thì mỗi tên lửa phải bắn rơi một máy bay, nếu rơi hai chiếc thì tốt”.

Khắc ghi lời Bác dạy, với nhiều trận đánh tiêu biểu, xuất sắc tiêu diệt được nhiều máy bay địch, ngày 1-1-1967, Tiểu đoàn 61 được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân chỉ sau vài năm thành lập.

NGUYỄN CHÍ HÒA