Tư tưởng quân sự "Tiên phát chế nhân" của Lý Thường Kiệt
Chiến lược chủ động tiến công để tự vệ đầy sáng tạo và táo bạo trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Vào những năm 70 của thế kỷ XI, nhà Tống ở Trung Quốc lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội và có ý định xâm lược Đại Việt để giải tỏa áp lực trong nước. Nhận diện được mưu đồ của địch khi chúng đang tập trung quân lương và binh lực tại các căn cứ sát biên giới, Lý Thường Kiệt đã đề xuất một tư tưởng quân sự vô cùng táo bạo: "Tiên phát chế nhân" (Thà ngồi yên chờ giặc đến, sao bằng tiến trước để bẻ gãy mũi nhọn của giặc).
Đây là một quyết định chiến lược có ý nghĩa lịch sử. Thay vì thụ động phòng thủ trên lãnh thổ mình, Lý Thường Kiệt chủ động tập hợp lực lượng, bất ngờ tập kích sang đất Tống nhằm phá hủy các kho tàng, căn cứ xuất phát và hậu cần của quân địch. Quyết sách này dựa trên sự phân tích kỹ lưỡng về tình hình đối phương, điểm yếu về hậu cần và sự chuẩn bị chưa hoàn hoành của nhà Tống.
Tư tưởng "Tiên phát chế nhân" không phải là hành động xâm lược hiếu chiến, mà là một phương thức tự vệ tích cực. Việc chủ động đánh gãy kế hoạch chuẩn bị của địch ngay trên đất đối phương đã làm suy yếu nghiêm trọng khả năng tiến công của nhà Tống, giúp Đại Việt giành thế chủ động chiến lược trước khi bước vào cuộc chiến chính thức.
