TỪ VÙNG ĐẤT TÙNG ẢNH ĐẾN NGƯỜI TỔNG BÍ THƯ ĐẦU TIÊN

Có những cuộc đời được đo bằng số năm tháng đã đi qua. Nhưng cũng có những cuộc đời, dù ngắn ngủi, lại để lại dấu ấn vượt xa chiều dài của thời gian. Cuộc đời của đồng chí Trần Phú là một câu chuyện như vậy.

Đồng chí Trần Phú sinh ngày 1/5/1904, quê tại xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Theo tư liệu lịch sử, ông là con của ông Trần Văn Phổ và bà Hoàng Thị Cát. Trần Phú sớm chịu nhiều mất mát khi mồ côi cha từ nhỏ và sau đó tiếp tục mất mẹ. Chính hoàn cảnh ấy đã sớm hình thành ở người thanh niên Trần Phú tinh thần tự lập, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên bằng con đường học tập.

Tùng Ảnh nói riêng và Hà Tĩnh nói chung là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, hiếu học và yêu nước. Lớn lên trong môi trường ấy, Trần Phú sớm được tiếp xúc với những giá trị của quê hương và dân tộc. Nhưng điều đáng quý là ông không chỉ tiếp nhận truyền thống bằng sự tự hào mà còn từng bước biến những giá trị ấy thành động lực để tìm kiếm một con đường mới cho bản thân.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Trần Phú đã nổi bật bởi tinh thần học tập. Ông tham gia Hội Tu tiến, cùng những người bạn có chung chí hướng giúp đỡ nhau trong học tập và nuôi dưỡng tinh thần yêu nước. Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành Chung tại Huế. Thành tích ấy mở ra cho ông một con đường thuận lợi trong xã hội đương thời. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm giáo viên Trường Tiểu học Cao Xuân Dục tại Vinh.

Nếu chỉ lựa chọn một cuộc sống ổn định, Trần Phú hoàn toàn có thể trở thành một nhà giáo bình thường. Nhưng thời đại mà ông đang sống không phải là một thời đại bình thường.

Đất nước khi ấy đang chịu ách thống trị của thực dân Pháp. Những phong trào yêu nước diễn ra ở nhiều nơi. Nhiều thanh niên Việt Nam đứng trước một câu hỏi lớn: làm thế nào để dân tộc thoát khỏi cảnh mất nước?

Trần Phú cũng đi tìm lời giải cho câu hỏi ấy.

Những năm làm nghề dạy học tại Vinh, ông không chỉ là một giáo viên yêu nghề mà còn tích cực tham gia hoạt động yêu nước. Từ một thanh niên có tinh thần yêu nước, Trần Phú dần tìm đến con đường cách mạng vô sản. Quá trình ấy gắn với hoạt động trong Hội Phục Việt, tổ chức sau này phát triển thành Tân Việt Cách mạng Đảng.

Cuộc đời Trần Phú từ đó bước sang một chặng đường mới.

Ông rời bục giảng để bước vào một hành trình nhiều hiểm nguy.

Ông sang Quảng Châu.

Ông tiếp tục học tập, nghiên cứu lý luận cách mạng.

Sau đó, ông sang Liên Xô học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông và tham dự Đại hội VI Quốc tế Cộng sản năm 1928. Những năm tháng học tập và hoạt động ở nước ngoài đã giúp Trần Phú tiếp cận sâu hơn với lý luận cách mạng vô sản và chuẩn bị cho những nhiệm vụ lớn sau này.

Năm 1930, Trần Phú trở về nước.

Đây là thời điểm lịch sử đặc biệt. Đảng Cộng sản Việt Nam vừa được thành lập đầu năm 1930. Phong trào cách mạng đang phát triển, trong khi yêu cầu về đường lối, tổ chức và xây dựng lực lượng đặt ra ngày càng cấp thiết.

Tháng 7/1930, Trần Phú được bổ sung vào Ban Chấp ủy lâm thời và được giao nhiệm vụ dự thảo Luận cương Chính trị của Đảng. Tháng 10/1930, tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương họp ở Hương Cảng, bản Luận cương do ông dự thảo được thông qua và Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.

Từ một cậu bé sớm chịu cảnh mồ côi ở Tùng Ảnh đến người đứng đầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, hành trình của Trần Phú là hành trình của nghị lực và lý tưởng.

Nhưng điều khiến cuộc đời ông trở nên đặc biệt hơn cả chính là thời gian ông dành cho sự nghiệp cách mạng.

Trần Phú giữ cương vị Tổng Bí thư trong chưa đầy một năm. Ngày 18/4/1931, ông bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Sau thời gian bị giam giữ, tra tấn dã man, sức khỏe suy kiệt, ông hy sinh ngày 6/9/1931 tại Nhà thương Chợ Quán khi mới 27 tuổi.

Cuộc đời ngắn ngủi ấy không hề là một cuộc đời nhỏ bé.

Bởi Trần Phú đã sống trong những năm tháng mà mỗi lựa chọn đều có thể phải trả giá bằng tự do, tuổi trẻ và cả mạng sống.

Ông đã lựa chọn con đường cách mạng.

Ông đã lựa chọn cống hiến.

Ông đã lựa chọn giữ vững lý tưởng đến phút cuối cùng.

Câu chuyện của Trần Phú vì thế là một “câu chuyện thời hoa lửa” đầy xúc động. Từ vùng đất Tùng Ảnh của Hà Tĩnh, một người thanh niên đã bước ra với hành trang là tri thức, lòng yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc.

Tuổi 27 của Trần Phú đã khép lại.

Nhưng ngọn lửa của một tuổi trẻ dám sống, dám lựa chọn và dám hy sinh vì lý tưởng vẫn còn được nhắc nhớ qua nhiều thế hệ.