TUỔI ĐÔI MƯƠI CÒN SỐNG MÃI

TUỔI ĐÔI MƯƠI CÒN SỐNG MÃI

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc?)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc

Những câu thơ da diết của nhà thơ Thanh Thảo như tiếng vọng ngân dài giữa tầng tầng kí ức của dân tộc, chạm khẽ vào một nốt nhạc bi tráng của lịch sử. Những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi đã gửi tuổi xuân của mình vào đất, vào trời, đã hóa ngọn lửa kiêu hùng để giữ lấy từng tấc đất quê hương. Câu chuyện “Mùa hè đỏ rực lửa năm 1972” không chỉ là một minh chứng cho khát vọng độc lập, tự do mà còn là lời nhắc nhở để thế hệ hôm nay phải cúi đầu trước những sự hi sinh không thể đong đếm được, đó là máu, là thịt, là kí ức thiêng liêng của dân tộc.

“Ra đi mang nặng lời thề,

Chưa thắng giặc Mỹ chưa về Bách khoa…”

Tháng 9 năm 1971, 600 sinh viên trường Đại học Bách khoa Hà Nội cùng với hàng sinh viên của các trường Đại học trên cả nước đã tạm gác bút, gác lại con chữ, gác lại cả ước mơ để tiến vào Nam cứu nước. Tại chiến trường Thành cổ năm ấy, trong mưa bom bão đạn dày đặc của kẻ thù, thời tiết khắc nghiệt lúc nắng đổ lửa khi mưa xói đầu, nhịn đói nhịn khát, không có giấc ngủ trọn vẹn,…Vậy mà, trong suốt 81 ngày đêm, tương đương gần 2.000 giờ đối mặt với cuộc chiến khốc liệt ấy, những thanh niên tuổi mười tám đôi mươi vẫn giữ vững tinh thần chiến đấu, hoàn thành nhiệm vụ chốt giữ Thành cổ. Họ không có sức mạnh phi thường nhưng lại làm nên điều phi thường ấy, bởi vì họ chọn “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Giữa mùa hè rực lửa năm 1972, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành chiến trường khốc liệt bậc nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Trên mảnh đất chỉ rộng hơn hai cây số, hàng nghìn chiến sĩ Quân Giải phóng đã chiến đấu ngoan cường suốt 81 ngày đêm, đi giữa bom đạn, để giữ lấy từng viên gạch, từng tấc đất của Tổ quốc. Máu của họ đã hòa vào dòng sông Thạch Hãn, thấm vào từng phiến đá của thành cổ. Họ ngã xuống, tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tinh thần thì bất tử. Không có nấm mồ nào khắc tên, nhưng họ đã viết tên mình bằng máu trên trang sử dân tộc.

Tuổi đôi mươi là để mơ, để yêu, để sống những ngày thanh xuân rực rỡ nhất. Vậy mà trong năm tháng kháng chiến khốc liệt, tuổi 20 đã trở thành tuổi của lựa chọn, của dấn thân, của sự trưởng thành vượt bậc mà lịch sử trao buộc. “Dù rằng đời mình thích hoa hồng, kẻ thù lại buộc ta ôm súng”. Không ai sinh ra để đi vào chiến tranh. Nhưng chiến tranh chọn họ, và họ đã chọn Tổ quốc. Những người lính trẻ năm ấy, nhiều người còn chưa kịp viết xong lá thư gửi mẹ, chưa kịp nắm tay người mình thương thật chặt thêm một lần. Vậy mà họ đã ôm súng, vượt qua cầu Da Đồn, lội qua dòng Thạch Hãn đỏ ngầu bom đạn, bước vào Thành cổ trong chiến dịch 81 ngày đêm làm nên trang sử hào hùng. Không mái che, không hầm trú ẩn kiên cố, họ đứng giữa bom đạn, chỉ tựa vào ý chí, mong muốn được quay về và ước vọng hòa bình cho đất nước. Có những ngày, mặt đất rung lên như muốn xé tạt. Mỗi mét đất ở Thành cổ là hàng chục, hàng trăm quả đạn dội xuống. Vậy mà những chiến sĩ tuổi đôi mươi vẫn kiên cường, người ngã xuống, người khác tiến lên. Một khẩu súng bị bắn hỏng, đôi bàn tay trần tiếp tục bám giữ. Một người đồng đội ngừng thở, người bên cạnh vẫn đứng vững để lá cờ Tổ quốc không bao giờ rơi. Nhưng trong bão lửa ấy, tuổi hai mươi vẫn không mất đi sự lãng mạn của nó. Chính trong đêm tối rền vang tiếng bom, tiếng đàn ghi-ta khe khẽ vang lên. Giữa những giờ phút im tiếng súng hiếm hoi, người lính vẫn mỉm cười khi nghe đồng đội kể chuyện nhà, chuyện làng quê, chuyện người con gái họ thương. Những câu chuyện ấy, những khoảnh khắc dịu êm ấy, chính là mạch nước ngầm giữ cho họ lòng nhân hậu, để họ chiến đấu không phải vì hận thù, mà vì khát vọng được trở về, được sống, được yêu thương trọn vẹn. Và cũng chính những điều đẹp đẽ ấy khiến sự hy sinh của họ càng trở nên đau đớn, nhưng cũng cao cả hơn gấp bội. Bởi không phải họ không tiếc tuổi xuân, họ tiếc chứ. Tiếc những ước mơ chưa kịp nảy mầm, tiếc những chiều dắt xe đạp chở người thương qua con đường làng, tiếc cả những buổi sáng tỉnh dậy, chạy bộ dưới hàng bạch đàn, thở những hơi thở trong veo của tuổi trẻ. Nhưng họ còn yêu Tổ quốc hơn và họ sẵn sàng đánh đổi tất cả, cả tương lai rực rỡ nhất để giữ lấy bình yên cho bao thế hệ mai sau.

Ngày nay, mỗi khi bước chân vào Thành cổ Quảng Trị, có lẽ ai cũng sẽ thấy lòng mình nghẹn lại. Những bức tường còn sạm màu bom đạn, những khoảng đất bằng phẳng tưởng chừng yên bình lại đang ôm trong lòng hàng nghìn linh hồn trẻ. Dòng Thạch Hãn lặng lẽ trôi, như muốn gói lại mọi giông bão năm xưa. Người ta thường thả những bông hoa đăng để tưởng nhớ, nhưng có lẽ không một ngọn đèn nào có thể soi thấu hết nỗi niềm của những tuổi 20 đã nằm lại nơi đây. Nhiều người kể rằng, vào những buổi chiều gió lặng, đứng giữa Thành cổ, ta như nghe thấy tiếng chân người chạy, tiếng gọi đồng đội, tiếng súng vọng lại từ một cõi xa xăm. Nhưng tôi tin, đó không chỉ là âm vang của chiến tranh. Đó là nhịp đập của những trái tim tuổi trẻ, vẫn còn sống, còn cháy, còn truyền lại cho chúng ta niềm kiêu hãnh và trách nhiệm lớn lao đối với đất nước này.

Hôm nay, khi nhìn thế hệ trẻ lớn lên giữa hòa bình, càng hiểu hơn giá trị của sự Hi sinh năm xưa. Tự do không phải là món quà từ trời rơi xuống, tự do được viết bằng máu của những người lính đôi mươi, những người đã chọn dâng cả đời mình để giữ lấy sắc xanh của bầu trời. Tuổi 20 trong thời kháng chiến ở Thành cổ Quảng Trị là biểu tượng của vẻ đẹp lãng mạn và hào hùng nhất của dân tộc. Họ sống mãnh liệt, chiến đấu kiên cường, yêu hết mình và hy sinh không tiếc nuối. Và dù năm tháng có trôi, dù bom đạn đã mờ xa, tuổi 20 ấy vẫn còn ở lại trong từng tấc đất, trong từng nhịp thở của Thành cổ, trong trái tim của mỗi người Việt Nam. Và hãy luôn tin, mỗi lần ta nhắc đến họ, tuổi 20 ngày ấy lại sống dậy với vẻ trẻ trung, kiêu hãnh và bất tử.