Tuổi đôi mươi gửi lại Rạch Già

Trong số những người con của Mẹ Việt Nam Anh hùng Đặng Thị Mười, anh Phan Văn Ngộ (sinh năm 1925) là người con trai út mang trong mình dòng máu hừng hực của tuổi trẻ và khát vọng tự do. Lớn lên giữa vùng sông nước Hưng Long, anh Ngộ sở hữu nụ cười rạng rỡ của một chàng trai miệt vườn, dẫu đôi bàn tay sớm chai sần vì phụ giúp cha mẹ việc đồng áng. Khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ rồi Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ, người thanh niên 22 tuổi ấy đã gác lại những ước mơ riêng tư để đứng vào hàng ngũ du kích địa phương.

Những năm 1946 - 1947, Hưng Long là vùng giáp ranh nóng bỏng. Anh du kích trẻ Phan Văn Ngộ cùng đồng đội lấy những rặng dừa nước ven sông Cần Giuộc và căn cứ lõm Rạch Già làm nơi ẩn náu, tổ chức các trận đánh úp, quấy rối đội hình càn quét của quân Pháp. Ở tuổi đôi mươi, anh Ngộ nổi tiếng trong vùng bởi sự nhanh nhẹn, thông minh và lòng quả cảm. Anh có thể lặn ngụp dưới dòng rạch hàng giờ liền để áp sát đồn bốt địch, hoặc băng qua những cánh đồng lầy lội trong đêm tối để chuyển vũ khí, lương thực cho bộ đội.

Thế nhưng, tháng 4 năm 1947 đã dội xuống gia đình anh một tấn bi kịch quá lớn. Ngày 12 tháng 4, người anh trai lớn của anh là công an viên Phan Văn Kiên anh dũng ngã xuống khi chặn địch cho đồng đội rút lui. Nuốt nước mắt vào trong, anh Ngộ ôm súng thề trước vong linh của anh trai và người mẹ quá cố rằng sẽ chiến đấu đến cùng để bắt kẻ thù phải trả giá.

Nợ nước, thù nhà đè nặng lên vai người chiến sĩ trẻ. Chỉ ba ngày sau, vào ngày 15 tháng 4 năm 1947, thực dân Pháp tiếp tục tung quân càn quét quy mô lớn vào vùng căn cứ lòng dân nhằm nhổ tận gốc lực lượng du kích xã Hưng Long. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt từ sáng sớm đến chiều tà. Trong một tình huống hiểm nghèo, khi hỏa lực của địch quá mạnh, anh Phan Văn Ngộ đã không ngần ngại ôm súng xông lên phía trước, bắn thu hút làn đạn của giặc để đồng đội kịp thời bảo vệ hành lang chiến lược.

Trong làn mưa bom bão đạn, người con trai út của mẹ Đặng Thị Mười đã trúng đạn băng từ của kẻ thù. Anh ngã xuống, thân hình hòa vào lòng đất mẹ Hưng Long, đôi mắt vẫn hướng về phía bầu trời tự do của quê hương. Anh ra đi khi tuổi đời mới vừa tròn 22 – cái tuổi đẹp nhất của đời người, khi nụ tình chớm nở và bao hoài bão còn dang dở.

Hai người con trai ra đi cách nhau vỏn vẹn ba ngày, nỗi đau ấy hằn sâu vào khúc sông Cần Giuộc, vào rặng dừa nước xơ xác sau trận càn. Anh Phan Văn Ngộ đã hiến dâng trọn vẹn tuổi đôi mươi của mình cho nền độc lập dân tộc theo một cách kiêu hùng như thế.

Hôm nay, tại ngôi nhà ấp 14, xã Hưng Long, bên cạnh tấm bằng Tổ quốc ghi công của người anh Phan Văn Kiên là tấm bằng của người em Phan Văn Ngộ. Hai anh em họ đã cùng sinh ra, cùng chiến đấu và cùng hóa thành bất tử trên mảnh đất quê hương, để lại một câu chuyện lay động tâm can về tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".