TUỔI HAI MƯƠI KHÔNG QUAY LẠI
Câu chuyện là dòng hồi ức sâu lắng về tuổi hai mươi đã gửi trọn cho chiến tranh – tuổi trẻ không thể quay lại, nhưng trở thành nền móng cho hòa bình và cuộc sống hôm nay.
Có những thứ trong đời, khi đi qua rồi, ta mới nhận ra mình đã đánh mất. Tuổi hai mươi của tôi là một trong những điều như thế.
Ngày ấy, tôi không có thời gian để nghĩ về tuổi trẻ. Chiến tranh không cho phép con người ta sống chậm. Mỗi ngày trôi qua đều có thể là ngày cuối. Tuổi hai mươi đến rất nhanh, rồi rời đi lúc nào không hay, để lại phía sau là những năm tháng không thể lấy lại.
Khi bước vào quân ngũ, tôi vừa tròn mười tám. Khi rời chiến trường, tôi đã không còn là chàng trai năm xưa. Chiến tranh đã lấy đi của tôi sự hồn nhiên, thay vào đó là những ký ức nặng trĩu. Tôi lớn lên trong bom đạn, trưởng thành trong mất mát.
Tuổi hai mươi của tôi không có những buổi hẹn hò, không có những ước mơ lãng mạn. Nó gắn với ba lô, khẩu súng, những đêm hành quân, những trận đánh không cân sức. Nó gắn với những người bạn cùng trang lứa, nhiều người trong số họ đã mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi.
Có những đêm yên tĩnh hiếm hoi, tôi nằm nhìn bầu trời đầy sao và tự hỏi: nếu không có chiến tranh, tuổi hai mươi của mình sẽ như thế nào? Có lẽ tôi sẽ đi học, sẽ làm ruộng cùng cha, sẽ yêu một người con gái làng bên. Nhưng những câu hỏi ấy không có câu trả lời.
Chiến tranh không hỏi chúng tôi có sẵn sàng hay không. Nó chỉ đến, và tuổi trẻ buộc phải thích nghi. Chúng tôi học cách đối diện với cái chết khi còn rất trẻ. Học cách tiễn biệt đồng đội khi chưa kịp nói lời tạm biệt. Học cách tiếp tục sống khi nỗi đau còn nguyên vẹn.
Sau ngày hòa bình, khi trở về quê hương, tôi thấy mình lạc lõng. Mọi thứ quen thuộc mà xa lạ. Người ta nói về tương lai, còn tôi mang theo quá khứ. Tuổi hai mươi đã không còn, nhưng những gì nó để lại thì vẫn còn nguyên trong tôi.
Nhiều năm sau, khi đã già đi, tôi mới hiểu rằng, tuổi hai mươi của chúng tôi tuy không quay lại, nhưng không hề mất đi vô nghĩa. Nó đã góp phần làm nên hòa bình. Nó đã được đánh đổi để thế hệ sau được sống một tuổi trẻ khác – trọn vẹn hơn, yên bình hơn.
Mỗi lần nhìn những người trẻ hôm nay cười nói, học tập, mơ ước, tôi không thấy tiếc nuối. Tôi thấy nhẹ lòng. Bởi nếu tuổi hai mươi của tôi có phải dừng lại giữa chiến tranh, thì ít nhất, nó đã không dừng lại vô ích.
Tuổi hai mươi không quay lại. Nhưng nó sống mãi trong ký ức, trong lịch sử, và trong những ngày hòa bình mà chúng ta đang có hôm nay.
