Tuổi trẻ Ninh Bình "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước"

"Mỗi lần gặp lại đồng đội, chúng tôi không kể nhiều về những tấm huân chương. Điều chúng tôi nhớ nhất là những người đã nằm lại trên Trường Sơn..."

Đó là tâm sự được nhắc lại nhiều lần trong những buổi gặp mặt của Ban Liên lạc nữ Thanh niên xung phong Trường Sơn tỉnh Ninh Bình. Trong số những người phụ nữ ấy, bà Vũ Thị Lộc, quê ở xã Yên Hưng, huyện Yên Mô, luôn được đồng đội gọi bằng cái tên đầy yêu mến: "Người hai lần được truy điệu sống."

Năm ấy, bà mới ngoài đôi mươi.

Đất nước đang trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, bà cùng hàng trăm thanh niên Ninh Bình viết đơn tình nguyện lên đường.

Ngày chia tay quê hương, hành trang mang theo chỉ là vài bộ quần áo, chiếc khăn tay mẹ chuẩn bị và lời dặn giản dị:

"Con đi giữ nước, mẹ chỉ mong con sống xứng đáng với quê hương."

Từ Ninh Bình, đoàn xe chở những cô gái trẻ tiến vào Trường Sơn.

Đó là một thế giới hoàn toàn khác.

Ban ngày là tiếng máy bay gầm rú.

Ban đêm là tiếng cuốc, tiếng xẻng, tiếng xe vận tải nối nhau vượt núi.

Nhiệm vụ của các nữ thanh niên xung phong là san lấp hố bom, mở đường, bảo đảm giao thông cho những đoàn xe chi viện vào miền Nam.

Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng luôn phải đánh đổi bằng tính mạng.

Có những hôm, vừa lấp xong hố bom thì máy bay quay trở lại.

Đất đá lại tung lên mù mịt.

Những cô gái vừa chạy xuống hầm trú ẩn thì lại nghe tiếng còi báo thông đường.

Không ai bảo ai.

Tất cả lại lao ra.

Bởi ai cũng hiểu:

Nếu con đường tắc, hàng nghìn chiến sĩ phía trước sẽ thiếu lương thực, thiếu đạn dược.

Theo các đồng đội kể lại, bà Vũ Thị Lộc là người gan dạ.

Ở những trọng điểm đánh phá ác liệt, bà luôn cùng đồng đội có mặt đầu tiên để bảo đảm giao thông.

Có lần, bom nổ liên tiếp khiến nhiều người nghĩ rằng không còn ai sống sót.

Đơn vị đã tổ chức truy điệu.

Nhưng sau đó, bà cùng một số đồng đội trở về trong niềm vui vỡ òa.

Ít lâu sau, trong một trận bom khác, mọi người lại tưởng bà đã hy sinh.

Một lần nữa, lễ truy điệu được chuẩn bị.

Và thêm một lần nữa, bà trở về từ ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Chính vì vậy, đồng đội gọi bà là "Người hai lần được truy điệu sống."

Điều khiến nhiều người xúc động không phải chỉ là sự may mắn.

Mà là sau mỗi lần đối diện với cái chết, bà vẫn tiếp tục nhận nhiệm vụ.

Không xin chuyển đơn vị.

Không lùi bước.

Đối với bà và đồng đội, con đường Trường Sơn phải luôn thông suốt.

Chiến tranh kết thúc.

Những cô gái Trường Sơn năm nào trở về quê hương Ninh Bình.

Mái tóc xanh đã bạc.

Đôi bàn tay từng cầm xẻng nay đã đầy nếp nhăn.

Nhưng mỗi khi gặp nhau, ký ức Trường Sơn vẫn hiện về nguyên vẹn.

Trong các cuộc gặp mặt của Ban Liên lạc nữ Bộ đội Trường Sơn và nữ Thanh niên xung phong tỉnh Ninh Bình, những người lính năm xưa vẫn nhắc tên đồng đội đã mãi mãi nằm lại, cùng ôn lại những tháng ngày "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước".

Có người hỏi bà:

"Điều gì là tài sản quý giá nhất sau chiến tranh?"

Bà không nói về huân chương.

Không nói về phần thưởng.

Mà chỉ nhẹ nhàng đáp:

"Là được trở về... để kể cho con cháu nghe rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có."

Câu nói ấy khiến tôi lặng người.

Bởi sau những năm tháng bom đạn, điều người cựu thanh niên xung phong mong mỏi nhất không phải là được nhớ đến như một anh hùng.

Điều bà mong là thế hệ trẻ hiểu được giá trị của hòa bình.

Ngày nay, khi đi trên những con đường rộng mở của quê hương Ninh Bình, thật khó để hình dung đã có một thời những người con nơi đây sống giữa mưa bom, bão đạn.

Gần 500 nữ thanh niên của tỉnh đã tình nguyện lên đường Trường Sơn, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Câu chuyện của bà Vũ Thị Lộc không chỉ là câu chuyện của một cá nhân.

Đó là hình ảnh tiêu biểu của cả một thế hệ thanh niên Ninh Bình.

Họ đã gửi tuổi xuân nơi Trường Sơn để đổi lấy mùa xuân thống nhất của dân tộc.

Hôm nay, ngọn lửa ấy vẫn được truyền lại cho thế hệ trẻ.

Không còn là ngọn lửa của bom đạn.

Mà là ngọn lửa của trách nhiệm, của khát vọng cống hiến, của tinh thần dám đi đầu trong học tập, lao động, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và xây dựng quê hương.

Ký ức Trường Sơn sẽ còn mãi. Không chỉ trong hồi ức của những người đã đi qua chiến tranh, mà còn trong trái tim của mỗi người Việt Nam biết trân trọng giá trị của độc lập, tự do và hòa bình.