TƯỢNG ĐÀI VÀ KÝ ỨC VỀ NGƯỜI ANH HÙNG

Một người đã hy sinh có thể được nhớ bằng nhiều cách. Có người được nhắc trong sách lịch sử. Có người được đặt tên cho trường học, đường phố. Có người được ghi dấu bằng tượng đài.

Cù Chính Lan có cả những hình thức tưởng niệm ấy.

Tại nơi gắn với chiến công diệt xe tăng của anh ở Giang Mỗ, một tượng đài được xây dựng để ghi dấu chiến công. Khu di tích trở thành địa chỉ tưởng niệm người chiến sĩ trẻ.

Tại quê nhà Quỳnh Đôi, khu tưởng niệm Anh hùng, liệt sĩ Cù Chính Lan cũng được xây dựng và khánh thành năm 2017.

Những công trình ấy không chỉ có ý nghĩa kiến trúc.

Chúng là nơi lịch sử trở nên cụ thể.

Một thế hệ trẻ có thể không sống trong thời kỳ chiến tranh, nhưng khi đứng trước tượng đài, họ có thể hình dung rằng từng có một người trẻ tuổi đã chiến đấu tại đây.

Tượng đài vì thế giống như một chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.

Hình ảnh người chiến sĩ Cù Chính Lan được khắc họa trong tư thế hiên ngang. Nhưng đằng sau hình ảnh ấy là câu chuyện về một con người từng có tuổi thơ rất bình dị.

Anh từng là cậu bé nghèo của Quỳnh Đôi.

Từng mò cua bắt ốc.

Từng làm thuê.

Từng nhập ngũ khi mới mười sáu tuổi.

Từng là chiến sĩ liên lạc.

Từng chăm sóc đồng đội.

Từng làm tiểu đội trưởng.

Rồi trở thành người anh hùng.

Những chặng đường ấy khiến tượng đài có ý nghĩa hơn.

Nó không phải tượng của một nhân vật xa lạ.

Đó là hình ảnh một con người rất gần gũi, được sinh ra từ một làng quê Việt Nam.

Cù Chính Lan hy sinh năm 1951. Nhưng nhiều năm sau, tên anh vẫn được đặt cho trường học và đường phố.

Mỗi địa danh mang tên anh là một lần câu chuyện được tiếp tục.

Một đứa trẻ đọc tên đường có thể hỏi cha mẹ.

Một học sinh học tại ngôi trường mang tên anh có thể tìm hiểu lịch sử.

Một du khách đến khu di tích có thể nghe kể về chiến công.

Như vậy, ký ức không bị đóng lại trong quá khứ.

Nó tiếp tục sống trong hiện tại.

Đó chính là ý nghĩa sâu xa của việc xây dựng tượng đài và bảo tồn di tích.

Không phải để biến chiến tranh thành một câu chuyện xa xôi, mà để nhắc rằng hòa bình hôm nay có giá trị bởi đã từng có những thế hệ hy sinh để bảo vệ đất nước.

Cù Chính Lan là một trong những người đã trả giá bằng tuổi trẻ của mình.

Vì vậy, tượng đài dành cho anh không chỉ là nơi tưởng niệm.

Đó còn là nơi nhắc nhở.