Tưởng nhớ Anh hùng liệt sĩ Trần Can với lá cờ trên nóc cứ điểm Him Lam
Đỗ Vân Anh
Anh hùng Trần Can – Người cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên đồi Him Lam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Can sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Từ nhỏ, chứng kiến quê hương bị thực dân Pháp chiếm đóng và đàn áp, Trần Can đã sớm nuôi khát vọng được cầm súng đứng vào hàng ngũ quân đội, chiến đấu giành lại độc lập cho đất nước.
Con đường nhập ngũ của chàng trai xứ Nghệ không hề dễ dàng. Do vóc dáng nhỏ bé và thể lực yếu, Trần Can ba lần tìm cách gia nhập quân đội nhưng đều bị từ chối vì chưa đáp ứng yêu cầu tuyển quân. Không nản chí, anh kiên trì rèn luyện sức khỏe, tích cực lao động và quyết tâm cải thiện thể lực. Đến năm 1951, trong lần thứ tư, trước ý chí và nguyện vọng tha thiết của người thanh niên trẻ, anh được tuyển vào bộ đội chủ lực thuộc Đại đoàn 312.
Trong môi trường quân đội, dù không có lợi thế về thể hình, Trần Can luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, tích cực trong hành quân, mang vác và chiến đấu. Nhờ tinh thần trách nhiệm, sự dũng cảm và tình yêu thương đồng đội, anh nhanh chóng trở thành một cán bộ tiểu đội gương mẫu.
Người cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên đồi Him Lam
Chiều 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận tiến công vào cứ điểm Him Lam. Đây là một trong những vị trí phòng thủ quan trọng và kiên cố của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Lúc này, Trần Can là Tiểu đội phó thuộc Đại đội 366, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, được giao nhiệm vụ dẫn đầu tổ xung kích tiến vào cứ điểm.
Sau khi pháo binh ta chuyển làn, các chiến sĩ xung kích nhanh chóng vượt qua những lớp hàng rào dây thép gai và tiến sâu vào trận địa. Quân Pháp chống trả quyết liệt bằng nhiều loại hỏa lực, khiến chiến trường rung chuyển trong tiếng pháo, tiếng súng và những đợt nổ liên tiếp.
Trong tình thế vô cùng ác liệt, Trần Can vẫn dẫn đầu tổ xung kích tiến về phía các công sự kiên cố của địch. Khi tiếp cận khu vực lô cốt chỉ huy, anh dũng cảm vượt qua làn đạn, trèo lên nóc công sự và cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh trao cho quân đội lên vị trí cao nhất của cứ điểm.
Hình ảnh lá cờ đỏ tung bay trên đồi Him Lam trở thành dấu hiệu báo tin thắng lợi, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân ta. Các mũi tiến công đồng loạt phát triển, từng bước tiêu diệt lực lượng địch và làm chủ cứ điểm Him Lam.
Chiến thắng Him Lam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở màn cho Chiến dịch Điện Biên Phủ và tạo khí thế tiến công mạnh mẽ cho quân đội ta trong những trận đánh tiếp theo.
Hy sinh trong ngày toàn thắng
Sau chiến công tại Him Lam, Trần Can tiếp tục trưởng thành qua chiến đấu, lần lượt được giao những cương vị chỉ huy cao hơn. Anh tham gia nhiều trận đánh ác liệt trên các điểm cao phía Đông của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Ngày 7-5-1954, trong trận đánh cuối cùng của chiến dịch, Trần Can khi ấy là Đại đội trưởng, trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu và giữ vững trận địa tại khu vực điểm cao 507, gần cầu Mường Thanh.
Trong những giờ phút cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ, quân địch liên tục phản kích nhằm giữ lại những vị trí còn lại. Trần Can vẫn bình tĩnh chỉ huy bộ đội kiên cường chiến đấu. Khi chiến thắng đã đến rất gần, anh không may trúng mảnh đạn pháo của quân địch và anh dũng hy sinh khi mới 23 tuổi.
Sự hy sinh của Trần Can diễn ra ngay trong ngày lịch sử mà quân đội ta giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ. Anh đã nằm lại trên mảnh đất Điện Biên khi cuộc chiến đấu mà mình dành cả tuổi trẻ để theo đuổi đã đi đến thắng lợi cuối cùng.
Năm 1956, Trần Can được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi Trần Can ngày nay được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học tại Nghệ An, Điện Biên và nhiều địa phương khác, trở thành một phần của ký ức về thế hệ thanh niên đã hiến dâng tuổi trẻ cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Câu chuyện về Trần Can gây xúc động không chỉ bởi chiến công trên đồi Him Lam mà còn bởi ý chí kiên trì và khát vọng được cống hiến. Từ một chàng trai nhỏ bé nhiều lần tìm cách nhập ngũ đến người chiến sĩ dũng cảm cắm lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên cứ điểm Him Lam, cuộc đời anh là biểu tượng cho tinh thần không khuất phục trước khó khăn, sẵn sàng hy sinh vì đồng đội và Tổ quốc.
Hình ảnh Trần Can trong những ngày tháng cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ nhắc nhớ thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và sự hy sinh của những người đã nằm lại để đất nước có được ngày thống nhất, tự do.



