Tướng Quân Nguyễn Thiện Thuật Và Căn Cứ Bãi Sậy
Câu chuyện về thủ lĩnh kiệt chiến của phong trào Cần Vương — người đã tận dụng địa thế hiểm trở của vùng đầm lầy Bãi Sậy để dựng nên căn cứ địa vững chắc, kiên cường chống lại thực dân Pháp.
Vào cuối thế kỷ XIX, khi triều đình nhà Nguyễn ký hiệp ước đầu hàng và thực dân Pháp mở rộng ách đô hộ ra toàn cọc đất nước, phong trào Cần Vương bùng nổ mạnh mẽ. Hưởng ứng chiếu Cần Vương cứu nước, Nguyễn Thiện Thuật — một vị quan văn từng giữ chức Đốc học Hải Dương — đã quyết định từ quan để dấy binh khởi nghĩa. Nhận thấy địa hình vùng đầm lầy Bãi Sậy chằng chịt sông nước và cỏ lau cao ngút ngàn là nơi ẩn nấp lý tưởng, ông đã chọn nơi đây làm trung tâm kháng chiến. Dưới sự chỉ huy tài tình của ông, một căn cứ quân sự độc đáo nhanh chóng mọc lên giữa lòng vùng đất ngập nước hiểm trở.
Ông cho xây dựng hệ thống đồn lũy kiên cố, đào hào giao thông ngầm và bố trí các trận địa mai phục vô cùng hiểm hóc để chống lại kẻ thù. Nghĩa quân Bãi Sậy gồm những người nông dân yêu nước, dưới bàn tay rèn giuyện và tổ chức của ông, đã trở thành một lực lượng chiến đấu vô cùng gan dạ. Với chiến thuật du kích "đánh nhanh rút gọn", nghĩa quân thường xuyên xuất quỷ nhập thần tấn công các đoàn tàu vận tải và đồn bốt lẻ tẻ của Pháp. Sức mạnh của nghĩa quân Bãi Sậy lớn mạnh từng ngày, vươn tầm ảnh hưởng ra khắp các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh và Thái Bình.
Trước mối đe dọa ngày càng lớn, thực dân Pháp đã nhiều lần huy động hàng ngàn quân chính quy cùng vũ khí tối tân để vây quét, hòng nhổ bật "cái gai" này. Tuy nhiên, dựa vào địa thế hiểm trở và sự đùm bọc hết lòng của nhân dân địa phương, Nguyễn Thiện Thuật đã chỉ huy anh em kiên cường bám trụ. Dù thiếu thốn trăm bề từ lương thực đến vũ khí, nghĩa quân vẫn hiên ngang đánh bật nhiều đợt tấn công quy mô lớn của quân địch.
Đáng tiếc là sau nhiều năm chiến đấu gian khổ, do lực lượng chênh lệch và các phong trào xung quanh lần lượt bị dập tắt, căn cứ Bãi Sậy dần rơi vào thế cô lập. Dù khởi nghĩa cuối cùng không thành công, tên tuổi và khí phách hiên ngang của Nguyễn Thiện Thuật vẫn mãi là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần bất khuất. Cuộc đời của ông đã khắc họa trọn vẹn ý chí kiên cường, quyết không chịu cúi đầu làm nô lệ của những sĩ phu yêu nước cuối thế kỷ XIX.
