U Dum – Người ở lại giữa những con đường quen của H16

Có những cuộc đời không đi qua những địa danh nổi tiếng. Không hiện lên trong những trận đánh được nhắc lại nhiều lần. Nhưng điều đó không khiến sự hiện diện của họ nhỏ hơn trong lịch sử.

Liệt sĩ U Dum, sinh năm 1935, quê tại Kon Nhên, Đak Năng, H16, Kon Tum. Theo hồ sơ còn lưu giữ, đồng chí nhập ngũ từ tháng 12 năm 1960, thuộc đội công tác H16.

Tên đơn vị ấy gợi ra một dạng nhiệm vụ rất khác với hình dung quen thuộc về chiến tranh. Không chỉ là chiến đấu, mà còn là bám địa bàn, giữ liên lạc, đi giữa các khu vực, thực hiện những công việc thầm lặng để duy trì sự hiện diện và kết nối giữa con người với con người trong những năm tháng nhiều biến động.

Không còn ghi lại cấp bậc hay chức vụ. Nhưng đôi khi chính những khoảng trống ấy lại khiến người đọc chú ý hơn đến điều còn lại: một con người đã có mặt ở đó.

Từ cuối năm 1960 đến năm 1965 là nhiều năm sống giữa hoàn cảnh không dễ dàng. Đó không chỉ là khoảng thời gian được tính bằng lịch, mà còn là những ngày đi qua núi rừng, những nhiệm vụ nối tiếp nhau và sự gắn bó với vùng đất mình thuộc về.

Đến tháng 05 năm 1965, trong khi chiến đấu tại Kon Kla, H16, đồng chí đã hi sinh.

Hồ sơ còn ghi rằng nơi an táng ban đầu cũng tại Kon Kla.

Chi tiết ấy khiến người ta nghĩ nhiều về những năm tháng ấy. Có lẽ nơi từng chứng kiến những ngày làm nhiệm vụ cũng là nơi tiễn biệt người chiến sĩ lần cuối. Không phải một vùng đất xa lạ. Không phải một địa danh chỉ đi ngang qua. Mà là chính không gian quen thuộc của cuộc sống và nhiệm vụ.

Từ Kon Nhên đến Kon Kla không phải hành trình của khoảng cách lớn. Nhưng giữa hai địa danh ấy là một quãng đời đã chọn gắn với trách nhiệm.

Ngày hôm nay, khi đọc lại hồ sơ còn lưu giữ, người ta có thể không biết nhiều về cuộc đời riêng của U Dum. Nhưng vẫn có thể hình dung về một con người từng sống giữa núi rừng Kon Tum, từng đi qua những con đường quen thuộc ấy và cuối cùng ở lại giữa chính nơi mình đã góp phần gìn giữ.

Có những con người không đi thật xa để trở thành một phần của lịch sử.

Họ ở lại ngay trên vùng đất của mình và điều đó cũng đủ để được nhớ đến.