uôn Ma Thuột - “đòn điểm huyệt chiến lược”
Chiến dịch Tây Nguyên là chiến dịch mở đầu cho Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 của quân và dân ta để tiến tới Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đánh đổ hoàn toàn ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Trong Chiến dịch Tây Nguyên, nhờ nhận định đúng tình hình, chọn hướng, mục tiêu tiến công chủ yếu phù hợp, chuẩn bị thế trận và sử dụng lực lượng khoa học, chỉ huy tác chiến linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả... quân ta đã giành thắng lợi to lớn có ý nghĩa chiến lược, khiến địch không thể cứu vãn tình hình.
Thất bại ở Buôn Ma Thuột (11-3-1975) là một cú sốc lớn dẫn đến quyết định triệt thoái khỏi Tây Nguyên của ngụy quyền Sài Gòn. Đó không chỉ là thất bại chiến lược về phương diện quân sự, mà còn tạo nên chấn động dữ dội về tâm lý của hệ thống ngụy quân và ngụy quyền Sài Gòn.Đánh giá sát tình hìnhThiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, nguyên Phó cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam) cho biết: Tháng 4-1973, Bộ Tổng Tham mưu thành lập Tổ trung tâm nhằm nghiên cứu kế hoạch giải phóng miền Nam, do Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, Phó tổng Tham mưu trưởng làm Tổ trưởng. Đầu năm 1975, bản kế hoạch qua 8 lần chỉnh sửa đã hoàn tất sau khi được Quân ủy Trung ương và Bộ Chính trị cho ý kiến chỉ đạo. Theo đó, địa bàn Tây Nguyên là chiến dịch mở màn với trận then chốt là Buôn Ma Thuột.Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, từ thực tiễn so sánh lực lượng giữa ta và địch trên chiến trường Tây Nguyên; từ vị thế của địa bàn chiến lược Tây Nguyên nói chung và của Buôn Ma Thuột nói riêng; đặc biệt là kết quả hoạt động quân sự của chúng ta trên chiến trường này từ xuân hè 1972, tạo thế thường xuyên vây ép Kon Tum và Pleiku... khiến ngụy quyền và ngụy quân Sài Gòn luôn cho rằng nếu đánh Tây Nguyên, chắc chắn Quân giải phóng sẽ tiến công khu vực Bắc Tây Nguyên, đánh vào Kon Tum và Pleiku. Chúng không nghĩ rằng ta sẽ đánh Buôn Ma Thuột. Nhận định này của đối phương càng được củng cố khi chúng ta thực hiện xuất sắc hoạt động nghi binh chiến dịch trước khi trận Buôn Ma Thuột diễn ra. Có thể nói, đây là lựa chọn rất sáng suốt.
Quân giải phóng tiến vào giải phóng Buôn Ma Thuột, tháng 3-1975. Ảnh tư liệuPhân tích việc lựa chọn Buôn Ma Thuột để đánh trận then chốt quyết định, đòn mở đầu tiến công chiến lược năm 1975, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, nguyên Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên, nguyên Tư lệnh Quân khu 4, cho rằng: Đập tan Buôn Ma Thuột sẽ làm rung chuyển toàn bộ Tây Nguyên, từ đó có thể phát triển xuống đồng bằng Khu 5 và vào Nam Bộ. Tuy nhiên, trước khi cuộc tiến công chiến lược năm 1975 mở ra, quân chủ lực địch ở miền Nam còn rất mạnh, chúng bố trí lực lượng mạnh ở hai đầu chiến tuyến. Xét tổng thể, địch tuy có lực lượng quân sự khá lớn nhưng lại bị dàn mỏng ra trên 4 quân khu khắp miền Nam, nên lực lượng bị phân tán, đặc biệt là bố trí quân theo chiều dài, dọc ven biển miền Trung, bộc lộ nhiều chỗ yếu và sơ hở, nhất là Tây Nguyên. Nếu tiến công Pleiku-đầu não của Quân khu 2 địch, nằm án ngữ trục Đường 19 quan trọng, ta chưa đủ khả năng, nên địch phán đoán ta sẽ tiến công Kon Tum. Các nơi khác như Gia Nghĩa, Đức Lập chỉ là thị trấn nhỏ, không đáng quan tâm. Với Buôn Ma Thuột thì việc bảo đảm vật chất và cơ động lực lượng ta vào sâu sẽ gặp khó khăn, nên chúng ít phòng bị.
Quân giải phóng tiến vào giải phóng Buôn Ma Thuột, tháng 3-1975. Ảnh tư liệuPhân tích việc lựa chọn Buôn Ma Thuột để đánh trận then chốt quyết định, đòn mở đầu tiến công chiến lược năm 1975, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, nguyên Tham mưu trưởng Chiến dịch Tây Nguyên, nguyên Tư lệnh Quân khu 4, cho rằng: Đập tan Buôn Ma Thuột sẽ làm rung chuyển toàn bộ Tây Nguyên, từ đó có thể phát triển xuống đồng bằng Khu 5 và vào Nam Bộ. Tuy nhiên, trước khi cuộc tiến công chiến lược năm 1975 mở ra, quân chủ lực địch ở miền Nam còn rất mạnh, chúng bố trí lực lượng mạnh ở hai đầu chiến tuyến. Xét tổng thể, địch tuy có lực lượng quân sự khá lớn nhưng lại bị dàn mỏng ra trên 4 quân khu khắp miền Nam, nên lực lượng bị phân tán, đặc biệt là bố trí quân theo chiều dài, dọc ven biển miền Trung, bộc lộ nhiều chỗ yếu và sơ hở, nhất là Tây Nguyên. Nếu tiến công Pleiku-đầu não của Quân khu 2 địch, nằm án ngữ trục Đường 19 quan trọng, ta chưa đủ khả năng, nên địch phán đoán ta sẽ tiến công Kon Tum. Các nơi khác như Gia Nghĩa, Đức Lập chỉ là thị trấn nhỏ, không đáng quan tâm. Với Buôn Ma Thuột thì việc bảo đảm vật chất và cơ động lực lượng ta vào sâu sẽ gặp khó khăn, nên chúng ít phòng bị.
