Út Tịch

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt của dân tộc, có một người phụ nữ bình dị mà phi thường – Nguyễn Thị Út, người mà đồng bào Nam Bộ thân thương gọi là Má Út Tịch.

Bà sinh ra trong cảnh nghèo khó ở miền Tây sông nước. Tuổi thơ của bà không có tiếng cười, chỉ có những ngày làm thuê, ở đợ và những trận đòn roi của địa chủ. Nhưng chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, một ý chí mạnh mẽ đã được hun đúc.

Người ta kể rằng, khi bị đánh, cô gái nhỏ năm nào đã bật lại:
“Nó đánh mình, mình đánh nó!”

Một câu nói mộc mạc, nhưng lại như ngọn lửa âm ỉ cháy suốt cuộc đời bà.

Khi đất nước bước vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bà không thể cầm súng ngay vì còn quá trẻ. Nhưng bà không đứng ngoài. Bà làm giao liên, làm trinh sát, âm thầm bám đất, bám dân. Những bước chân nhỏ bé của bà đã nối liền những trận đánh, góp phần tạo nên những chiến thắng đầu tiên ở miền Tây Nam Bộ.

Lớn lên, bà lập gia đình, có con. Nhưng khác với những người phụ nữ bình thường, bà vừa là mẹ, vừa là chiến sĩ. Trên vai bà không chỉ có con thơ, mà còn là nhiệm vụ với Tổ quốc.

Người ta vẫn nhớ hình ảnh một người mẹ vừa dỗ con ngủ, vừa giấu súng bên mình. Và khi giặc đến, bà sẵn sàng đứng lên chiến đấu.

Sau năm 1954, đất nước tạm chia cắt. Cuộc sống tưởng chừng yên ổn, nhưng thực chất lại đầy hiểm nguy. Gia đình bà bị theo dõi, chồng bị bắt. Nhưng bà không khuất phục. Bà cùng những người phụ nữ khác đứng lên đấu tranh, bảo vệ chồng, bảo vệ đồng đội.

Đến khi phong trào cách mạng bùng lên, bà lại trở về với chiến trường.

Trong những năm tháng ác liệt nhất, Má Út Tịch đã tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ. Không chỉ trực tiếp chiến đấu, bà còn làm công tác binh vận, thuyết phục nhiều binh lính đối phương buông súng. Có những trận đánh, bà dẫn bộ đội vào đồn địch mà không cần nổ một viên đạn.

Chính vì vậy, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi còn rất trẻ.

Nhưng điều làm người ta nhớ nhất về bà, không chỉ là chiến công, mà là câu nói đã trở thành biểu tượng của tinh thần Nam Bộ:
“Còn cái lai quần cũng đánh!”

Những năm cuối đời, bà vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng. Dù chiến tranh ngày càng ác liệt, bà vẫn không rời bỏ chiến trường.

Rồi một ngày cuối năm 1968, trong trận bom B52 dữ dội, bà cùng người con gái của mình đã ngã xuống.

Sự ra đi của bà khiến bao người lặng đi. Nhưng hình ảnh của bà – một người mẹ cầm súng, một người phụ nữ kiên cường – đã sống mãi.

Sau này, nhà văn Nguyễn Thi đã viết nên tác phẩm Người mẹ cầm súng, khắc họa hình tượng Má Út Tịch. Câu chuyện ấy tiếp tục được đưa lên màn ảnh trong bộ phim Mẹ vắng nhà, để nhiều thế hệ sau hiểu hơn về một thời “hoa lửa”.