Út Tịch

Nguyễn Thị Út (1931–1968), thường được nhân dân gọi là Út Tịch, là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam. Bà được xem như biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ, vừa chiến đấu vừa nuôi con, được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa trong tác phẩm Người mẹ cầm súng.

Sự nghiệp và cuộc đời

Sinh tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, Nguyễn Thị Út xuất thân trong một gia đình nghèo, sớm tham gia cách mạng khi mới 13 tuổi. Bà từng làm giao liên, trinh sát trong lực lượng Công an xung phong huyện Cầu Kè, nổi tiếng gan dạ và mưu trí. Năm 1950, bà kết hôn với ông Lâm Văn Tịch – một chiến sĩ người Khmer; tên gọi “Út Tịch” hình thành từ cách ghép tên vợ chồng quen thuộc ở Nam Bộ.

Trong giai đoạn chống Mỹ, Út Tịch chỉ huy tiểu đội du kích nữ Tam Ngãi, trực tiếp tham gia hơn 20 trận lớn nhỏ, tiêu diệt và làm tan rã hàng trăm địch, thu nhiều vũ khí. Câu nói của bà “Còn cái lai quần cũng đánh” thể hiện tinh thần chiến đấu đến cùng và đã trở thành biểu tượng của ý chí phụ nữ miền Nam.

Hy sinh và tôn vinh

Bà hy sinh ngày 27 tháng 11 năm 1968 trong một trận oanh kích B-52 tại Kiên Giang, khi mới 37 tuổi, để lại bảy người con. Sau năm 1975, bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì, và nhiều địa phương đặt tên đường để tưởng nhớ.

Di sản và hình tượng

Hình ảnh “Người mẹ cầm súng” của Út Tịch trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, điện ảnh, đặc biệt là phim Mẹ vắng nhà (đạo diễn Nguyễn Khánh Dư). Bà được nhân dân Nam Bộ tôn vinh như hình tượng người mẹ, người chiến sĩ bất khuất.

Hiện nay, Khu tưởng niệm Nữ anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Út (Út Tịch) tại ấp Ngọc Hồ, xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè là điểm đến “về nguồn” ý nghĩa. Nơi đây có tượng đồng “Người mẹ cầm súng” cao 7,5 m, cùng nhà trưng bày truyền thống lưu giữ hiện vật, hình ảnh và tư liệu về cuộc đời bà, góp phần giáo dục lòng yêu nước và phẩm chất “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang” của phụ nữ Việt Nam