Vali "thuốc phiện" trên chuyến tàu định mệnh giữa đêm biển động

Tháng 9/1950, sau thất bại nặng nề trong Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, thực dân Pháp thay đổi chiến lược, điều động Thông báo hạm Amyot d'Inville từ Sài Gòn ra Hà Nội, trên đường sẽ ghé qua vùng biển Sầm Sơn, Thanh Hóa. Đây được xem là thời cơ để Tổ điệp báo A13 của Công an Thanh Hóa kết thúc vai trò "giả danh ly khai" đã dày công xây dựng, đồng thời tiêu diệt sinh lực địch, phá âm mưu đánh chiếm vùng tự do Thanh - Nghệ - Tĩnh. Cấp trên quyết định thực hiện kế hoạch đánh bom chiến hạm này, và người được chọn giao nhiệm vụ cảm tử chính là nữ điệp báo Nguyễn Thị Lợi — bí danh A16, quê Châu Đốc, An Giang.

Để được tổ chức chấp nhận giao nhiệm vụ cảm tử, chính bà đã chủ động viết thư đề nghị, thể hiện quyết tâm sắt đá dù biết trước đây gần như chắc chắn là một chuyến đi không trở về. Đêm 26 rạng sáng 27/9/1950, trời mưa gió, biển động mạnh khiến kế hoạch tưởng chừng đổ vỡ, nhưng bà cùng các đồng chí kiên quyết hành động. Trong vai vợ của "Quốc vụ khanh" Hoàng Đạo, bà cùng đoàn được bốn chiến sĩ dân quân cải trang thành người chèo thuyền đưa ra chiến hạm đang thả neo ngoài khơi.

Lấy lý do sức khỏe, bà xin vào phòng nghỉ riêng, mang theo chiếc vali đựng 30kg thuốc nổ mà lính Pháp tưởng chỉ là hành lý cá nhân của một mệnh phụ. Sau khi cài đặt kíp nổ hẹn giờ, bà bình tĩnh rời khỏi khu vực. Khoảng 7 giờ sáng, sau chừng 30 phút, một tiếng nổ long trời lở đất xé toạc vùng biển Sầm Sơn — chiến hạm Amyot d'Inville chìm hẳn cùng hơn 200 sĩ quan, binh lính địch và hàng trăm tấn vũ khí, khí tài quân sự.

Chiến công này không chỉ đập tan âm mưu đánh chiếm vùng tự do của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, mà còn góp phần tạo nên thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950. Bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, trở thành một trong những biểu tượng bi tráng nhất của lực lượng điệp báo Công an Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp.