VẠN TƯỜNG – MỘT NGÀY TRÊN VÀNH ĐAI VEN BIỂN

Rạng sáng 18/8/1965.

Vạn Tường bắt đầu rung chuyển.

Từ ngoài biển, pháo hạm bắn vào khu vực ven bờ.

Trên không, máy bay hoạt động.

Từ nhiều hướng, quân Mỹ tiến vào.

Cuộc hành quân mang tên “Ánh sáng sao” được tổ chức nhằm tìm diệt lực lượng chủ lực của Quân Giải phóng tại khu vực Vạn Tường.

Theo tài liệu tuyên truyền kỷ niệm 60 năm chiến thắng của tỉnh Quảng Ngãi, quân Mỹ huy động khoảng 9.000 quân cùng xe tăng, xe bọc thép, máy bay và tàu chiến cho cuộc hành quân.

Nhưng Vạn Tường không phải một vùng đất trống.

Trước đó, quân và dân địa phương đã xây dựng một thế trận phòng thủ.

Địa đạo.

Công sự.

Hầm chiến đấu.

Các tuyến giao thông hào.

Những làng ven biển trở thành một phần của trận địa.

Người dân biết từng bờ ruộng.

Từng con mương.

Từng lối đi.

Từng bụi cây.

Những điều tưởng như rất bình thường của một vùng quê trở thành lợi thế trong chiến đấu.

Trung đoàn 1 Quân khu V có mặt tại khu vực.

Lực lượng địa phương và du kích phối hợp.

Trận đánh diễn ra quyết liệt suốt ngày 18/8.

Quân Mỹ sử dụng lực lượng lớn, có sự yểm trợ của hỏa lực mạnh.

Phía bên kia là những người lính đã quen với chiến trường Quảng Ngãi và một hệ thống thế trận nhân dân được chuẩn bị từ trước.

Vạn Tường trở thành cuộc đọ sức lớn.

Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đây là trận đánh quy mô lớn đầu tiên của quân và dân miền Nam đối đầu với quân Mỹ trên chiến trường.

Ngày nay, Vạn Tường đã đổi khác.

Những khu dân cư mới.

Những công trình công nghiệp.

Những con đường rộng.

Khu vực Dung Quất phát triển.

Nhưng dưới những lớp đất ấy vẫn còn dấu tích của một thời chiến tranh.

Điều đặc biệt của Vạn Tường là khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại rất rõ.

Một vùng đất từng rung chuyển bởi pháo binh và máy bay nay trở thành nơi người dân xây dựng cuộc sống.

Một địa danh từng được gọi bằng tên của một trận đánh nay trở thành không gian của phát triển.

Nhưng lịch sử không biến mất.

Nó nằm trong những tấm bia.

Trong các di tích.

Trong câu chuyện của những người già.

Trong ký ức của những gia đình có người từng chiến đấu.

Ngày 18/8/1965 vì vậy không chỉ là một ngày của chiến thắng.

Đó còn là ngày đánh dấu một giai đoạn mới của cuộc chiến tranh.

Một ngày mà Vạn Tường trở thành tên gọi của một trận đánh và một ký ức tập thể.