VANG MÃI CHIẾN CÔNG TIỂU ĐOÀN 59 TẠI XỨ TRẦM HƯƠNG

Mùa xuân năm 1953, sự xuất hiện của Tiểu đoàn 59 (Trung đoàn 803) tại chiến trường Khánh Hòa đã tạo ra bước ngoặt lớn, đập tan hệ thống đồn bốt Pháp và bảo vệ an toàn cho căn cứ kháng chiến Đá Bàn.

 1. Bậc Thầy Đánh Đặc Công Tiêu Diệt Tháp Canh

Tiểu đoàn 59 thành lập tháng 6/1950 tại Quảng Nam do Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Lựu chỉ huy. Đây là đơn vị chủ lực cơ động tinh nhuệ, thuần thục kỹ thuật đánh đặc công.

Vừa vào Khánh Hòa, Tiểu đoàn 59 đã lập hàng loạt chiến công:

 - Đêm 3/4/1953: Tấn công diệt gọn các tháp canh Nhĩ Sự, Tân Phong (Ninh Hòa).

 - Diệt tháp canh Cầu Lớn: Dùng súng SKZ bắn xuyên tháp canh làm địch khiếp vía.

 - Chiến dịch Diên Khánh (Đầu tháng 5/1953): Chỉ trong một đêm diệt tháp canh Phú Nẫm, Cầu Thành, bức hàng tháp Phú Cốc; 3 ngày sau diệt tiếp tháp Am Chúa, Đảnh Thạnh.

 - Chỉ trong 2 tháng: Phối hợp diệt 10 tháp canh, loại khỏi vòng chiến hàng trăm tên địch, đập tan hệ thống kìm kẹp khiến binh lính ngụy hoang mang không dám ngủ đồn.

 2. Trận Vườn Gòn - Đá Bàn: Cơn Ác Mộng Của Quân Pháp

Ngày 18/4/1953, Pháp huy động 4.000 quân (có lính Âu - Phi tinh nhuệ) do Tướng Le Blance chỉ huy, có máy bay và pháo binh hỗ trợ, càn quét vào căn cứ Đá Bàn.

Nắm chắc ý định địch, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Lựu chủ động cài bẫy: dùng lực lượng nhỏ nhử địch bằng mìn, hầm chông trong căn cứ, rồi bí mật hành quân qua hẻm Eo Gió ra phục kích tại vùng Vườn Gòn.

 - Diễn biến: Trưa ngày 20/4/1953, khi quân Pháp mệt mỏi rút ra đến Vườn Gòn, quân ta đồng loạt nổ súng đánh dồn dập từ 13h đến 16h.

 - Kết quả: Tiêu diệt hơn 400 tên địch, thu 1 đại liên và hàng trăm súng. Đêm đó Pháp phải thả pháo sáng thu gom xác chết đưa về Ninh Hòa. Phía ta có 14 chiến sĩ hy sinh.

Chiến thắng Vườn Gòn - Đá Bàn đã khẳng định sức mạnh của bộ đội chủ lực ta, trở thành mốc son chói lọi trong lịch sử kháng chiến Nam Trung Bộ.