Vàng Thị Si

Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc Nùng, quê ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh là đội trưởng đầu tiên của Hội Nhi đồng cứu quốc và hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ trong lúc làm nhiệm vụ cách mạng.

Có những người anh hùng bước vào lịch sử bằng vóc dáng lớn lao của người chiến sĩ nơi trận mạc. Nhưng cũng có những anh hùng đi vào trái tim dân tộc bằng dáng hình rất nhỏ: một cậu bé miền núi, đôi chân nhanh nhẹn trên đường rừng, đôi mắt sáng, trái tim gan dạ và lòng yêu nước trong trẻo như suối nguồn quê hương.

Kim Đồng là một người anh hùng như thế.

Anh sinh ra giữa núi rừng Cao Bằng, nơi có những bản làng nép mình bên sườn núi, có tiếng suối róc rách qua khe đá, có những con đường mòn quanh co dưới tán cây rừng. Tuổi thơ của anh không êm đềm như bao đứa trẻ trong thời bình. Đó là những năm tháng đất nước còn chìm trong ách áp bức, Nhân dân còn chịu nhiều khổ cực, cán bộ cách mạng phải hoạt động bí mật giữa muôn vàn hiểm nguy.

Từ rất sớm, cậu bé Nông Văn Dền đã được sống trong không khí cách mạng của quê hương. Gia đình, bản làng, những người cán bộ qua lại vùng Pác Bó đã gieo vào trái tim anh tình yêu nước và niềm tin vào ngày đất nước được tự do. Dù tuổi còn nhỏ, anh đã hiểu rằng quê hương đang cần những người biết dũng cảm đứng lên.

Vì vậy, khi được giao nhiệm vụ, Kim Đồng không ngần ngại.

Anh tham gia làm liên lạc, dẫn đường, chuyển tin, bảo vệ cán bộ. Những việc ấy nghe qua tưởng đơn giản, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, mỗi bước chân đều có thể đối mặt với sự truy lùng của kẻ thù. Một mẩu giấy nhỏ giấu trong người cũng có thể là sinh mạng của nhiều đồng chí. Một lần dẫn đường qua rừng cũng có thể là một lần đi giữa ranh giới của sự sống và cái chết.

Nhưng Kim Đồng không sợ.

Cậu bé ấy thuộc từng lối mòn, từng khe núi, từng bụi cây, từng dòng suối quê hương. Bóng dáng nhỏ bé của anh lặng lẽ băng qua đường rừng, khi thì giả vờ đi chăn trâu, khi thì như một đứa trẻ bình thường trong bản. Nhưng phía sau dáng vẻ hồn nhiên ấy là một nhiệm vụ lớn lao: giữ gìn mạch liên lạc của cách mạng.

Có lẽ chính sự nhỏ bé của anh đã trở thành một vỏ bọc đặc biệt. Kẻ thù có thể không ngờ rằng một cậu bé tuổi thiếu niên lại mang trong mình lòng gan dạ đến vậy. Nhưng đồng đội thì hiểu. Bà con trong bản thì hiểu. Trong trái tim nhỏ ấy là một ý chí không hề nhỏ.

Năm 1943, trong một lần làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ, Kim Đồng phát hiện địch đang tiến gần. Giữa tình thế nguy hiểm, anh đã nhanh trí đánh lạc hướng để cán bộ kịp thời thoát khỏi vòng vây. Anh chọn phần hiểm nguy về phía mình, để giữ an toàn cho cách mạng.

Tiếng súng vang lên nơi bờ suối.

Kim Đồng ngã xuống giữa núi rừng quê hương.

Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Một tuổi đời lẽ ra còn được vui đùa bên bạn bè, còn được học tập, còn được sống trong vòng tay mẹ, còn được lớn lên cùng những mùa lúa, mùa ngô nơi bản làng. Nhưng anh đã hiến dâng tuổi thơ của mình cho Tổ quốc.

Sự hy sinh của Kim Đồng khiến lòng người nghẹn lại. Bởi đó không chỉ là sự hy sinh của một đội viên nhỏ tuổi, mà còn là sự hy sinh của cả một thế hệ thiếu niên Việt Nam trong những năm tháng đất nước chưa bình yên. Những em nhỏ khi ấy đã biết giấu nỗi sợ sau nụ cười, biết biến con đường đến trường thành con đường liên lạc, biết lấy sự nhanh trí và lòng dũng cảm để góp phần bảo vệ cách mạng.

Kim Đồng không sống lâu, nhưng anh đã sống đẹp.

Anh không có nhiều năm tháng trên đời, nhưng những năm tháng ấy đã được thắp sáng bằng lý tưởng. Anh không để lại những lời nói dài, nhưng hành động của anh đã trở thành bài học lớn cho bao thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, các em nhỏ được đến trường trong tiếng trống rộn ràng, được học bài dưới mái lớp khang trang, được vui chơi dưới bầu trời không còn bom đạn, câu chuyện về Kim Đồng vẫn còn nguyên sức lay động. Câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng độc lập, tự do không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của biết bao người, trong đó có những người anh hùng tuổi còn rất nhỏ.

Với thiếu nhi hôm nay, noi gương Kim Đồng không phải là bước vào bom đạn như năm xưa, mà là biết chăm ngoan, học tốt, sống trung thực, yêu thương bạn bè, kính trọng thầy cô, giúp đỡ gia đình và biết làm những việc tốt dù nhỏ bé mỗi ngày.

Với thanh niên hôm nay, noi gương Kim Đồng là biết sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không thờ ơ trước quê hương, đất nước; biết biến lòng yêu nước thành hành động cụ thể trong học tập, lao động, sáng tạo và cống hiến.

Kim Đồng đã ngã xuống bên dòng suối quê hương, nhưng tên anh không trôi đi theo dòng nước. Tên anh ở lại với núi rừng Cao Bằng, với lịch sử Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, với ký ức thiêng liêng của dân tộc.

Giữa thời hoa lửa, có một cánh chim nhỏ đã bay qua núi rừng cách mạng.

Cánh chim ấy tuy dừng lại giữa tuổi thiếu niên, nhưng tiếng vỗ cánh của lòng dũng cảm vẫn còn vang vọng mãi.

Đó là cánh chim mang tên Kim Đồng.