Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

VỀ HOÀI CHÂU – MẢNH ĐẤT ANH HÙNG!

Đoạn văn kể về kỷ niệm và tình cảm sâu nặng của những người lính Sư đoàn 3 đối với vùng đất Hoài Châu (Bình Định) – nơi từng là chiến trường ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ. Tác giả nhắc lại sự hy sinh to lớn của quân và dân địa phương, với nhiều liệt sĩ, bà mẹ Việt Nam anh hùng và những đóng góp thầm lặng để bảo vệ Đồi 9, Đồi 10. Trở lại Hoài Châu sau nhiều năm, người lính xúc động trước sự đổi thay, phát triển của quê hương và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những đồng chí, đồng bào đã

Lai Châu09/03/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mùa thu này chúng tôi về lại Bình Định. Bình Định – mảnh đất ấy đối với chúng tôi- những người lính Sư đoàn 3 anh hùng không thể nào quên, nhiều người trong chúng tôi đều nói: “ đây là quê hương thứ hai...”. Còn tôi, gần 11 năm gắn bó với mảnh đất này, những năm tháng đánh Mỹ đầy khó khăn, gian khổ ấy, chính nơi đây là điểm tựa cho tâm hồn và ý chí của tôi, chính nơi đây đã che chở, đùm bọc, nuôi dưỡng tôi và đồng đội của tôi. Thật vậy, đồng bào, đồng chí ở đây không tiếc một thứ gì khi chúng tôi cần đến cho cuộc chiến đấu sống mái với quân thù.

Về Bình Định, chúng tôi lại về cùng cát trắng Hoài Châu, mảnh đất có Đồi 9, Đồi 10, những địa danh đã in sâu trong trí nhớ chúng tôi. Những năm chống Mỹ cứu nước của thế kỷ 20, chính nơi đây là khu vực giành đi giật lại với kẻ thù. Bởi lẽ chiếm được xã Hoài Châu, chiếm được Đồi 9, Đồi 10 sẽ khống chế cả một vùng rộng lớn từ Đông sang Tây, là tai mắt để bảo vệ đoạn đường số một, cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Bình Định, là bàn đạp để tấn công các xã phía Tây và Tây Nam huyện Hoài Nhơn, khống chế và uy hiếp hậu cứ của Sư Đoàn 3, của lực lượng vũ trang tỉnh ở An Lão, Hoài Ân...Vì vậy, Đồi 9, Đồi 10 xã Hoài Châu vừa có ý nghĩa chiến thuật vừa có ý nghĩa chiến dịch, đối với cả ta và địch. Những năm tháng đánh Mỹ, quân và dân nơi đây đã bền bỉ anh hùng chiến đấu “ một tấc không đi, một ly không rời”, quyết không để kẻ thù chiếm được Đồi 9, Đồi 10 và xã Hoài Châu nói chung. Đã có biết bao chiến sỹ Sư đoàn 3, lực lượng vũ trang địa phương và đồng bào nơi đây đã thấm đẫm mồ hôi, xương máu để giữ cho được mảnh đất quan trọng này hàng mấy chục năm trời cho đến ngày toàn thắng.

Chả thế mà xã Hoài Châu đã được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu cao quý “ Đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Xã Hoài Châu trước đây, nay chia thành 2 xã là xã Hoài Châu Bắc và xã Hoài Châu, chỉ có khoảng 8000 dân mà trong hai cuộc chiến tranh đã có tới 1752 liệt sỹ, hàng trăm thương bệnh binh, 154 bà mẹ Việt Nam Anh hùng và 3 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Có thể nói, đây là một trong những xã có số lượng liệt sỹ, thương binh, bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân nhiều nhất của tỉnh Bình Định. Chúng tôi về thăm Nhà Truyền thống nhân dân của thôn Liễu An, chỉ một thôn đã có danh sách 236 liệt sỹ, 22 bà mẹ Việt Nam Anh hùng được khắc trang trọng trên bia đá. Nhà Truyền thống này là sáng kiến của các cụ trong thôn đã nghỉ hưu, tổ chức quyên góp và xây dựng. Ông Phan Thanh Bình, trong thời kỳ đánh Mỹ là Tỉnh Đội trưởng nói với chúng tôi: “ Thiết nghĩ, có bạc tỷ để lại rồi cũng hết, xây dựng một công trình đền ơn đáp nghĩa thế này thì có thể lưu lại cho con cháu mãi mãi sau này...” Nghĩa trang đặt ở chân Đồi 10 là nơi yên nghỉ của gần ngàn con em trong xã và các nơi được quy tụ về đây. Hàng năm, vào ngày lễ, ngày tết đồng bào trong xã lại đến đây thắp hương để tưởng nhớ những liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp cao cả của dân tộc. Chúng tôi đến thắp hương tại nghĩa trang này, hàng ngàn bà con đang làm nhiệm vụ nâng cấp, sửa chữa. Tôi hỏi một chị chừng 30 tuổi, chị nói: “ nâng cấp sửa chữa để chuẩn bị cho năm 2007, kỷ niệm 60 năm ngày thương binh liệt sỹ, đây là việc làm “ đền ơn đáp nghĩa” các chú ạ...”

Nhân dịp này, chúng tôi ghé thăm nhà bà Nhương, người mà trong những năm đánh Mỹ, lúc hiểm nghèo bà đã dành sữa của mình nuôi thương binh Sư đoàn 3 - Nguyễn Văn Bình. Đến đây chúng tôi cảm thấy như một phòng truyền thống thu nhỏ, phòng nhà ngoài hai gian, xung quanh tường trang trọng treo 5 bằng Tổ quốc ghi công, một bằng Bà mẹ Việt Nam anh hùng và nhiều huân, huy chương, phần thưởng cao quý Nhà nước trao tặng. Bà khiêm tốn nói: “ ở đây có nhiều gia đình, chứ không riêng nhà chị có số người hy sinh thế này đâu...”

Về lại Hoài Châu hôm nay, cảnh và người đã thay đổi hẳn, nhà xây lợp ngói, nhà mái bằng san sát. Chợ Hoài Châu ngay chân Đồi 10, hằng ngày người khắp nơi tấp nập mua bán những sản vật do chính bàn tay lao động của người dân ở đây làm ra. Các trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông, bưu điện văn hóa, bệnh xá ... được xây dựng khang trang, đường giao thông liên thôn, liên xã theo phương châm “ Nhà nước và nhân dân cùng làm” được mở rộng và bê tông hóa, đời sống về mọi mặt của nhân dân được nâng lên, an ninh chính trị, trật tự xã hội được bảo đảm, không trộm cắp, không có người nghiện hút, không có người nhiễm HIV...Vườn tược, đồng ruộng xưa kia hoang tàn, đứng làng này trông sang làng khác mồn một, nay vườn dừa, ruộng lúa, ngô, khoai xanh như một tấm thảm tận từ chân núi Thành Sơn ra bãi biển Tam Quan. Ai mới đến đây không thể biết vùng đất này đã từng có chiến tranh tàn khốc. Tôi để ý xem có còn “chứng tích” gì của chiến tranh để lại. Thấy tôi đăm chiêu, chị Quốc- người thôn Quy Thuận nói ngay: “ trước đây thì bom cày đạn xới tan hoang là như vậy, bây giờ chỉ còn một mảng tường khoảng chừng hơn 2m2 của nhà thờ Quy Thuận”. Nhà thờ Quy Thuận là một trong những nhà thờ lớn ở vùng này, là nơi tôn nghiêm dành cho đồng bào theo đạo Thiên chúa đến cầu nguyện, thế mà trải qua chiến tranh, nay chỉ còn lại duy nhất một mảng tường nhỏ. Phải chăng mảng tường nhỏ ấy đã nói lên tất cả, là chứng tích của chiến tranh, là tội ác của kẻ thù, phải chăng mảng tường ấy phải được giữ lại, giữ lại nó sẽ là tài liệu sống để giáo dục con cháu chúng ta hôm nay và mai sau.

Về Hoài Châu, chúng tôi được dự “ Lễ hội Đồi 10” do Huyện ủy , UBND huyện Hoài Nhơn cùng với xã Hoài Châu Bắc tổ chức, đón nhận “ Di tích lịch sử Đồi 10 - cấp Nhà nước” trong chống Mỹ cứu nuớc. Chúng tôi được gặp lại nhiều gương mặt thân thương trước đây đã cùng nhau “nằm gai nếm mật”, gặp lại bà con, cô bác nơi đây sau hơn 30 năm xa cách. Trong buổi hội ngộ thân tình này, chúng tôi vừa vui vừa bùi ngùi khó tả. Vui vì Hoài Châu đang đổi mới và phát triển, vui vì được gặp lại những người thân lâu nay mong đợi...xen lẫn những niềm vui ấy, chúng tôi không khỏi bùi ngùi nhớ tới các đồng chí, đồng đội, đồng bào đã cùng chúng tôi chiến đấu, nay đất nước hòa bình thì họ không còn nữa, họ mãi mãi nằm dưới lòng đất mẹ để cho mảnh đất này mãi mãi tươi xanh...Chúng tôi tự nhủ: vinh quang này mãi mãi thuộc về họ, mọi người chúng tôi và tất cả chúng ta mãi mãi biết ơn họ, nguyện làm những việc thiết thực để “ Đền ơn đáp nghĩa”, thiết thực kỷ niệm 60 năm ngày thương binh liệt sỹ ( 27/7/1947- 27/7/2007).

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn